Zadanie 29
Matura z WOS-u, maj 2021, poziom rozszerzony
Wymaganie: 29.1: 40. Stosunki międzynarodowe w wymiarze globalnym. Zdający: 5) wskazuje i wyjaśnia przyczyny konfliktów zbrojnych we współczesnym świecie; 8) przedstawia inicjatywy na rzecz pokoju, demokracji i praw człowieka (w tym działania laureatów Pokojowej Nagrody Nobla). 29.2: 40. Stosunki międzynarodowe w wymiarze globalnym. Zdający: 2) charakteryzuje na przykładach najczęściej stosowane metody rozwiązywania sporów między państwami.
Treść zadania
Materiał źródłowy:
- Fotografia „Waszyngton, 13 września 1993 r.” (www.history.com): uścisk dłoni Icchaka Rabina i Jasira Arafata w obecności Prezydenta USA.
- Tekst „O podpisaniu Porozumienia z Oslo” (na podstawie: www.pism.pl): 13 września 1993 roku premier Icchak Rabin oraz przywódca Jasir Arafat podpisali przed Białym Domem, w obecności Prezydenta USA, porozumienie (tzw. Oslo I), które było efektem kilkumiesięcznych tajnych rozmów prowadzonych w Norwegii przez obie strony konfliktu. Stało się ono ważną podstawą dalszych rozmów oraz punktem odniesienia dla przyszłych bilateralnych dokumentów (np. Oslo II).
- Fragment mapy politycznej Azji, Afryki i Europy z podpisanymi Egiptem i Irakiem oraz obszarami oznaczonymi numerami 1–4 (mapa w arkuszu CKE).
29.1. Uzupełnij tekst – podaj nazwę państwa (A.), cyfrę (B.), nazwę struktury polityczno-administracyjnej (C.) oraz nazwę nagrody międzynarodowej (D.). Wskazani w materiałach źródłowych przywódcy z Bliskiego Wschodu podpisali porozumienie, które miało wygaszać konflikt w (A.) …… – państwie oznaczonym na mapie numerem (B.) …… . Porozumienie to doprowadziło do utworzenia (C.) ……, której pierwszym prezydentem został wskazany w tekście Jasir Arafat. Ci przywódcy otrzymali (D.) …… „za ich wysiłki na rzecz pokoju na Bliskim Wschodzie”.
29.2. Rozstrzygnij, czy porozumienie przedstawione w tekście (tzw. Oslo I) było zawarte na zasadzie arbitrażu. Odpowiedź uzasadnij.
Źródło: arkusz CKE EWOP-R0-100-2105. Otwórz oryginalny PDF
Rozwiązanie
29.1. Zasady oceniania CKE:
- A. Państwie Izrael / Izraelu
- B. 1
- C. Autonomii Palestyńskiej / Palestyńskich Władz Narodowych
- D. (Pokojową) Nagrodę Nobla (przyznaną w 1994 r. Icchakowi Rabinowi, Szimonowi Peresowi i Jasirowi Arafatowi)
Punktacja 29.1: 2 p. – trzy poprawne nazwy i poprawny numer; 1 p. – dwie poprawne nazwy; 0 p. – inna odpowiedź.
Na mapie: 1 – Izrael, 2 – Liban, 3 – Cypr, 4 – Kuwejt.
29.2. Przykładowa odpowiedź CKE:
- Rozstrzygnięcie: nie.
- Uzasadnienie: były to negocjacje – obie strony rozmawiały ze sobą i doszły do porozumienia, natomiast rolą trzeciej strony były mediacje czy dobre usługi, a nie narzucenie rozwiązania konfliktu.
1 p. – za poprawne rozstrzygnięcie i uzasadnienie.
W 29.2 przy arbitrażu trzecia strona (arbiter) wydaje wiążące rozstrzygnięcie. Norwegia i USA nie rozstrzygały sporu – gościły rozmowy i ułatwiały porozumienie, a treść uzgodniły same strony konfliktu.
W 29.1 B uważaj na numery: 2 to Liban, 3 – Cypr, 4 – Kuwejt.
Strona arkusza
Po co to umieć
Porozumienie z Oslo to przykład negocjacji, w których trzecia strona tylko ułatwiała rozmowy. Jego sygnatariusze – Icchak Rabin i Jasir Arafat – otrzymali razem z Szimonem Peresem Pokojową Nagrodę Nobla za 1994 r.
Rozumiesz, jak to rozwiązać?
Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji
matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „Porozumienia z Oslo 1993 – Autonomia Palestyńska, Nagroda Nobla” zrobisz samodzielnie.
Otwórz matury-online.pl