Zadanie 24

Matura z chemii, maj 2024, poziom rozszerzony

Wymaganie:

X.6 — mechanizmy reakcji organicznych, addycja, substytucja.

Treść zadania

Na schemacie przedstawiono ciąg przemian związków organicznych A, B i C:

A —(HBr, reakcja 1)→ B —(H₂O, OH⁻, reakcja 2)→ C —(CH₃COOH, H⁺, reakcja 3)→ CH₃-CH(CH₃)-O-CO-CH₃

Zadanie 24.2. (0–2)

Określ typ reakcji (addycja, eliminacja, substytucja) oraz mechanizm (elektrofilowy, nukleofilowy, rodnikowy) reakcji oznaczonych na schemacie numerami 1. i 2.

	Typ reakcji	Mechanizm reakcji
Reakcja 1.
Reakcja 2.

Źródło: arkusz CKE MCHP-R0-100-2405. Otwórz oryginalny PDF

Rozwiązanie

Patrz materiał źródłowy CKE — A to alken (np. propen), reakcja 1 (HBr) → 2-bromopropan B (zgodnie z regułą Markownikowa) — typ: addycja, mechanizm: elektrofilowy (HBr → H⁺ → atak na podwójne wiązanie). Reakcja 2 (H₂O, OH⁻): B → C (alkohol) — typ: substytucja, mechanizm: nukleofilowy (OH⁻ wymienia Br⁻). Reakcja 3 to estryfikacja.

Typowy błąd / pułapka

Addycja HBr na alken: H idzie na węgiel z większą liczbą H (reguła Markownikowa). Substytucja nukleofilowa SN1/SN2 — Br to dobra grupa odchodząca, OH⁻ to silny nukleofil.

Strona arkusza CKE z treścia zadania

Zadanie 24 - chemia 2024 PR — Strona arkusza CKE 2024 PR chemia — zadanie 24 (ciąg przemian, typy i mechanizmy reakcji). Na podstawie: CKE 2024 Oryginalny PDF CKE, str. 25

Po co to umieć

Mechanizmy reakcji organicznych to klucz do projektowania syntez leków, polimerów i materiałów. Zrozumienie typu reakcji (S/A/E) i mechanizmu (E/N/R) pozwala przewidzieć produkty bez tablic.

Podobne zadania

chemia organiczna, estry, temperatura wrzenia, izomery, octany butylu

Zadanie 24 (1 pkt)

maj 2025 • PR

Poniżej podano wzory trzech estrów: **A.** CH₃−C(=O)−O−C(CH₃)₃ (octan tert-butylu) **B.** CH₃−C(=O)−O−CH₂−CH₂−CH₂−CH₃ (octan n-butylu) **C.** CH₃−C(=O)−O−CH(CH₃)−CH₂−CH₃ (octan sec-butylu) ### Zadanie 24. (0–1) Uszereguj podane estry zgodnie ze wzrostem ich temperatur wrzenia. Użyj oznaczeń literowych (A–C). ............ < ............ < ............ najniższa temperatura wrzenia → najwyższa temperatura wrzenia

Rozumiesz, jak to rozwiązać?

Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji

matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „chemia organiczna, mechanizmy reakcji, addycja, substytucja, eliminacja" zrobisz samodzielnie.

Otwórz matury-online.pl