m Matura-Online.pl Rozwiązania zadań maturalnych
MFAP-R0-100-2405 • Otwarte krótkie • 3 pkt • Trudność: ★★★★☆

Zadanie 6

Matura z fizyki, maj 2024, poziom rozszerzony

Wymaganie:

I.6) tworzy […] rysunki schematyczne lub blokowe dla zilustrowania zjawisk […]; VII.4) analizuje natężenie pola wytwarzanego przez układ ładunków punktowych i oblicza jego wartość. Wymagania egzaminacyjne 2024.

Treść zadania

Zadanie 6. (0–3)

Trzy punktowe, ujemne ładunki elektryczne umieszczono nieruchomo w próżni w wierzchołkach kwadratu o boku : w lewym dolnym wierzchołku, w prawym dolnym, w prawym górnym (). Ładunki i leżą więc na końcach jednej przekątnej. Lewy górny wierzchołek jest pusty. Punkt przecięcia przekątnych oznaczamy jako .

Na rysunku narysuj i podpisz – wektor wypadkowego natężenia pola elektrycznego w punkcie . Zachowaj odpowiedni kierunek i zwrot. Zapisz wzór pozwalający wyznaczyć w zależności tylko od , oraz odpowiedniej stałej fizycznej.

Kwadrat o boku a z ładunkami Q₁ = −2q, Q₂ = −q i Q₃ = −2q w trzech wierzchołkach oraz punktem S przecięcia przekątnych.
Na podstawie: arkusz CKE MFAP-R0-100-2405 Oryginalny PDF CKE, str. 17

Źródło: arkusz CKE MFAP-R0-100-2405. Otwórz oryginalny PDF

Rozwiązanie

Odległość każdego wierzchołka od : , więc .

Pole ładunku ujemnego jest skierowane do tego ładunku. Ładunki i są równe i leżą na przeciwnych końcach przekątnej, więc ich natężenia w punkcie mają równe wartości i przeciwne zwroty – znoszą się: .

Zostaje tylko pole od :

Wektor leży na odcinku i ma zwrot w stronę .

Typowy błąd / pułapka

Pułapka — zła odległość od środka kwadratu. Środek kwadratu jest w odległości od każdego wierzchołka, a nie .

Pułapka — pomylenie zwrotu pola ładunku ujemnego. Natężenie pola ładunku ujemnego jest skierowane do ładunku, a dodatniego – od ładunku.

Pułapka — dodawanie wartości zamiast wektorów. Natężenia od i mają przeciwne zwroty i równe wartości, więc się znoszą – wynik zależy tylko od .

Strona arkusza CKE z treścią zadania

Zadanie 6 - trzy ładunki w wierzchołkach kwadratu
Strona 17 arkusza CKE 2024 PR fizyka - zadanie 6 (kwadrat, Q1=-2q, Q2=-q, Q3=-2q, pole w środku). Na podstawie: CKE 2024 Oryginalny PDF CKE, str. 17

Klucz — superpozycja pól elektrycznych

Natężenie pola od ładunku punktowego: . Kierunek: od (na zewnątrz), do (do środka ładunku).

Superpozycja: pole wypadkowe w punkcie = SUMA WEKTOROWA pól od każdego ładunku. Nigdy skalarna.

Geometria kwadratu: środek kwadratu jest w od każdego wierzchołka. Każda przekątna ma długość .

Po co to umieć

Zasada superpozycji pozwala wyznaczyć pole dowolnego układu ładunków punktowych, np. dipola elektrycznego. Tak samo – wektorowo – dodaje się natężenia pola grawitacyjnego od kilku mas.

Podobne zadania

termodynamika, cykl gazu doskonałego, przemiany, I zasada termodynamiki

Zadanie 6 (8 pkt)

maj 2025 • PR

Na wykresie 1. przedstawiono zależność ciśnienia $p$ od temperatury $T$ w cyklu przemian termodynamicznych $A \to B \to C \to A$ ustalonej masy gazu doskonałego. Przyjmij, że: - ciepło molowe tego gazu przy stałej objętości wynosi $C_V = \tfrac{3}{2}R$, gdzie $R$ jest stałą gazową - temperatura, ciśnienie i objętość gazu w stanie $A$ są — odpowiednio — równe $T_1$, $p_1$ i $V_1$ - stany gazu $A$, $B$, $C$, $X$ znajdują się w punktach kratowych siatki wykresu - liczbę moli gazu oznaczymy jako $n$. Odczyt z wykresu 1. w arkuszu (współrzędne $(T; p)$): $A = (T_1; p_1)$, $B = (3T_1; 3p_1)$, $C = (3T_1; p_1)$, $X = (3T_1; 2p_1)$ (stan pośredni w przemianie $B \to C$). **Zadanie 6.1. (0–2)** Oceń prawdziwość poniższych stwierdzeń. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe. 1. W przemianie $A \to B$ energia wewnętrzna gazu wzrosła. 2. W przemianie $C \to A$ gaz pobrał ciepło z otoczenia. 3. Wartość bezwzględna pracy siły parcia gazu w przemianie $B \to C$ jest równa wartości bezwzględnej ciepła pobranego w tej przemianie. **Zadanie 6.2. (0–4)** Wyznacz $V_B$, $V_C$ oraz $V_X$ – objętości gazu w stanach $B$, $C$ oraz $X$ – w zależności tylko od $V_1$. Zapisz odpowiednie równania oraz podaj wzory na $V_B$, $V_C$ i $V_X$. Na wykresie 2. narysuj zależność ciśnienia $p$ od objętości $V$ w opisanym cyklu przemian $A \to B \to C \to A$. Oznacz stany gazu $A$, $B$, $C$ oraz $X$. **Zadanie 6.3. (0–2)** Ciepło oddane przez gaz do chłodnicy w jednym cyklu $A \to B \to C \to A$ oznaczymy jako $Q_{odd}$. Wyznacz $Q_{odd}$ w zależności tylko od $T_1$ oraz od liczby moli gazu $n$, oraz od stałej gazowej $R$. Zapisz odpowiednie zależności oraz podaj postać wzoru na $Q_{odd}$.

Rozumiesz, jak to rozwiązać?

Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji

matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „elektrostatyka, pole elektryczne, superpozycja, ładunki punktowe” zrobisz samodzielnie.

Otwórz matury-online.pl