Zadanie 11
Matura z geografii, maj 2025, poziom rozszerzony
Wymaganie: XIV.7 — cechy sieci rzecznej Polski.
Treść zadania
Zadanie 11. (0–2)
Na mapie kolorem niebieskim oznaczono wybrane rzeki, wśród których są: Bug, Narew, Pilica, San i Warta.
Uzupełnij tabelę. Obok każdego opisu wpisz nazwę rzeki wybranej spośród oznaczonych kolorem niebieskim na mapie.
| Opis rzeki | Nazwa rzeki |
|---|---|
| Jest jedną z rzek wypływających z Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej. Na tej rzece utworzono zbiornik retencyjny m.in. w celu zaopatrywania Łodzi w wodę. Jej ujście jest położone na obszarze staroglacjalnym. | .......... |
| Źródła tej rzeki są położone poza granicami Polski. Jest rzeką nizinną, przecinającą wiele torfowisk. Krajobraz fragmentu jej doliny jest chroniony w parku narodowym. Jeden z jej dopływów jest rzeką od niej dłuższą. | .......... |
| Rzeka od źródeł często zmienia kierunek. Na niektórych odcinkach płynie pradolinami. Jej ujście jest położone na obszarze, który był objęty ostatnim zlodowaceniem. W pobliżu jej ujścia do rzeki głównej utworzono park narodowy. | .......... |
Źródło: arkusz CKE MGEP-R0-100-2505. Otwórz oryginalny PDF
Rozwiązanie
- Rzeka z Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej + zbiornik retencyjny Łódź + ujście na obszarze staroglacjalnym → Pilica (zbiornik Sulejowski → wpada do Wisły w okolicach Warki)
- Źródła poza Polską + nizinna + torfowiska + park narodowy + dopływ dłuższy → Narew (źródło na Białorusi, Biebrzański PN, Bug jest dłuższym dopływem)
- Często zmienia kierunek + pradoliny + ujście na obszarze ostatniego zlodowacenia + park narodowy przy ujściu → Warta (Wielkopolska, pradoliny, Park Narodowy Ujście Warty)
Treść zadania (CKE)
Zadanie 11. (0–2)
Na mapie kolorem niebieskim oznaczono wybrane rzeki, wśród których są: Bug, Narew, Pilica, San i Warta.
Uzupełnij tabelę. Obok każdego opisu wpisz nazwę rzeki wybranej spośród oznaczonych kolorem niebieskim na mapie.
| Opis rzeki | Nazwa rzeki |
|---|---|
| Jest jedną z rzek wypływających z Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej. Na tej rzece utworzono zbiornik retencyjny m.in. w celu zaopatrywania Łodzi w wodę. Jej ujście jest położone na obszarze staroglacjalnym. | Pilica |
| Źródła tej rzeki są położone poza granicami Polski. Jest rzeką nizinną, przecinającą wiele torfowisk. Krajobraz fragmentu jej doliny jest chroniony w parku narodowym. Jeden z jej dopływów jest rzeką od niej dłuższą. | Narew |
| Rzeka od źródeł często zmienia kierunek. Na niektórych odcinkach płynie pradolinami. Jej ujście jest położone na obszarze, który był objęty ostatnim zlodowaceniem. W pobliżu jej ujścia do rzeki głównej utworzono park narodowy. | Warta |
Co zrobić?
Opis 1: “wypływa z Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej + zbiornik retencyjny dla Łodzi + ujście na obszarze staroglacjalnym”:
- Wyżyna Krak-Częst. → źródłowy obszar → eliminuje Bug (źródła na Ukrainie/Białorusi) i Narew (Białoruś).
- Zbiornik Sulejowski zaopatruje Łódź w wodę → Pilica.
- Ujście Pilicy w okolicach Dęblina/Warki — Nizina Mazowiecka (staroglacjalna).
Opis 2: “źródła poza Polską + nizinna + torfowiska + park narodowy + dopływ dłuższy”:
- Źródła poza Polską → Bug (Ukraina), Narew (Białoruś), San (Karpaty, ale w Polsce).
- Park narodowy w dolinie + torfowiska → Biebrzański PN lub Narwiański PN → Narew.
- Dłuższy dopływ — Bug (772 km) jest dłuższy niż Narew (484 km). Bug jest dopływem Narwi.
Opis 3: “często zmienia kierunek + pradoliny + ujście na obszarze ostatniego zlodowacenia + park narodowy przy ujściu”:
- Pradoliny + zmiany kierunku → Warta (płynie najpierw na N, potem na W, zatacza dużą pętlę przez Wielkopolskę).
- Ujście Warty do Odry koło Kostrzyna — Pojezierze Lubuskie (młodoglacjalne).
- Park Narodowy Ujście Warty — przy ujściu do Odry.
Punktacja CKE
- 2 pkt — trzy poprawne odpowiedzi.
- 1 pkt — dwie poprawne.
Po co to umieć
System rzeczny Polski — dorzecze Wisły (54% kraju) + Odry (33%) + bezpośrednio do Bałtyku (~10%) + Niemna (~1%) + Dniestru (~0,2%) + Łaby (~0,1%).
Główne rzeki Polski:
- Wisła: Pilica, Bug+Narew, San, Wisłoka, Drwęca, Brda, Wda, Wieprz.
- Odra: Warta, Bóbr, Nysa Łużycka, Nysa Kłodzka.
Parki narodowe rzeczne: Biebrzański (Narew), Narwiański (Narew), Poleski (Bug), Pieniński (Dunajec), Ujście Warty.
Rozumiesz, jak to rozwiązać?
Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji
matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „rzeki Polski, Pilica, Narew, Warta" zrobisz samodzielnie.
Otwórz matury-online.pl