Zadanie 2

Rozwiązanie

Dawne nośniki (gliniane tabliczki, papirus, pergamin, papier) według Szewczyka:

miały mały zasięg — zapisywane ręcznie, „nierzadko w jednym tylko egzemplarzu, kłopotliwe w kopiowaniu”,
miały więc „charakter skrajnie elitarny” — wiedza nie mogła się rozprzestrzeniać tak jak dziś.

Cyfrowe nośniki:

pozwalają zapisywać treści „w dużej liczbie kopii jednocześnie”,
publikacja w medium elektronicznym „pozwala na natychmiastowe przekazanie informacji wszystkim zainteresowanym”,
zbiory cyfrowe można łatwo i błyskawicznie przeszukiwać.

Krótko (jak w przykładowej odpowiedzi CKE): tradycyjne nośniki nie mogły upowszechniać wiedzy tak łatwo jak nowoczesne — dawniej wiedza docierała do nielicznych, dziś może trafić natychmiast do wszystkich zainteresowanych.

Typowy błąd / pułapka

Pułapka — pisanie o trwałości lub fizyczności nośników (że papier trwa dłużej niż plik), zamiast o dostępie do wiedzy. Treść wyraźnie pyta o dostęp, nie o materialność.

Pułapka — sama opinia ("cyfra jest lepsza") bez wskazania mechanizmu różnicy. Odpowiedź ma się opierać na tekście Szewczyka.

Materiały źródłowe

Tekst 2 z arkusza CKE. Na podstawie: CKE — arkusz, strona 5 Oryginalny PDF CKE, str. 5

Strona arkusza CKE z trescia zadania

Zadanie 2 - strona 6 arkusza CKE maj 2026 poziom podstawowy — Strona 6 arkusza CKE 2026 PP - zadanie 2. Na podstawie: CKE 2026 Oryginalny PDF CKE, str. 6

Co mówi Szewczyk

Olaf Szewczyk, Biblioteka w kieszeni — tekst o przewadze cyfrowych nośników nad dawnymi.

Cyfrowe nośniki — atuty (według tekstu)

Wiele kopii naraz: treści można zapisywać w dużej liczbie kopii jednocześnie.
Natychmiastowy przekaz: publikacja elektroniczna (poczta, media społecznościowe, strona internetowa) dociera od razu do wszystkich zainteresowanych.
Pojemność: niewielki czytnik może pomieścić tyle powieści, ile wypełniłoby wielkie biblioteki.
Przeszukiwanie: zbiory cyfrowe można błyskawicznie przeszukiwać według słów kluczowych.

Dawne nośniki — ograniczenia (według tekstu)

Mały zasięg: zapisywane ręcznie, często w jednym egzemplarzu, trudne do kopiowania.
Elitarność: wiedza nie mogła się rozprzestrzeniać tak jak dziś.
Druk Gutenberga częściowo ograniczył ten problem, ale prawdziwy przełom przyniosły dopiero nośniki cyfrowe.

Analiza — w czym kluczowa różnica?

Wymiar zasięgu: dawne nośniki = wiedza dla nielicznych („charakter skrajnie elitarny”). Cyfrowe = wiedza dostępna dla wszystkich zainteresowanych.

Wymiar liczby: dawne nośniki = często jeden egzemplarz, kłopotliwe kopiowanie. Cyfrowe = wiele kopii jednocześnie.

Wymiar czasu: cyfrowa publikacja pozwala przekazać informację natychmiast.

Wzorcowa odpowiedź

Punktacja CKE

1 pkt — poprawne wyjaśnienie na podstawie tekstu 2. (różnica w dostępie do wiedzy).
0 pkt — odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.

Treść zadania