Zadanie 3

Rozwiązanie

Rozstrzygnięcie: TAK — w obu tekstach papier oceniany jest podobnie: jako nośnik ograniczony / nietrwały / przestarzały, choć z różnych perspektyw.

Krzemińska: papier (pergamin, papirus, papier książkowy) ulega zniszczeniu w czasie — pisma blakną, dokumenty drą się, biblioteki płoną. Dopiero nowoczesne technologie (skany, AI, wirtualne rozwijanie) pozwalają odzyskać treści ginące w papierowych nośnikach. Czyli papier = nietrwały.

Szewczyk: papier jest zastępowany przez cyfrę — czytniki, biblioteki w kieszeni, lawina e-booków. Papierowa książka ma być postrzegana jako ograniczona (jeden egzemplarz w jednym miejscu, drogi koszt) w porównaniu z cyfrową.

Klucz: oba teksty wskazują na wady papieru jako nośnika (nietrwałość, ograniczony dostęp). Krzemińska skupia się na zniszczeniu, Szewczyk na zastępowalności przez cyfrę — różne aspekty, ale podobna ocena (papier nie wystarcza).

Alternatywa: gdyby zdający rozstrzygnął NIE, mógłby uzasadnić: Krzemińska traktuje papier jako cenne dziedzictwo, które warto ratować, a Szewczyk jako przestarzały format do zastąpienia. Klucz CKE może obie wersje uznać, jeśli uzasadnienie jest spójne.

Typowy błąd / pułapka

Pułapka — pominięcie rozstrzygnięcia (TAK / NIE) → 0 pkt.

Pułapka — uzasadnienie odnoszące się tylko do jednego tekstu. Treść wyraźnie wymaga: "odwołując się do każdego z tekstów".

Pułapka — sformułowanie ogólne, bez konkretu z tekstu. CKE wymaga przykładów (cytatów/parafraz) z każdego tekstu.

Materiały źródłowe

Teksty źródłowe (Tekst 1 i Tekst 2) — Teksty 1 i 2 z arkusza CKE. Na podstawie: CKE — arkusz, strona 4 Oryginalny PDF CKE, str. 4

Strona arkusza CKE z trescia zadania

Zadanie 3 - strona 7 arkusza CKE maj 2026 poziom podstawowy — Strona 7 arkusza CKE 2026 PP - zadanie 3 (fragment). Na podstawie: CKE 2026 Oryginalny PDF CKE, str. 7

Co mówią oba teksty o papierze

Aspekt	Krzemińska	Szewczyk
Główny temat	Odzyskiwanie zniszczonych rękopisów dzięki technologii	Cyfrowe nośniki zastępujące papier
Stosunek do papieru	Cenny, ale nietrwały (niszczy się, blaknie)	Ograniczony, ustępujący cyfrze
Wartość papieru	Historyczna, dziedzictwo	Wadliwa technologia z perspektywy XXI w.

Jak rozumować

Krzemińska — papier jako nośnik nietrwały. Cały tekst opowiada o tym, że stare dokumenty, papirusy, pergaminy i książki niszczą się w czasie. Pisma blakną, kruszą, palą się w pożarach. Dopiero nowoczesne technologie pozwalają je uratować — co implikuje, że sam papier sobie nie radzi.

Szewczyk — papier jako nośnik przestarzały. Tekst pokazuje, że cyfra zastępuje papier we wszystkim co istotne: jeden czytnik = tysiące książek, dostęp przez sieć, niska cena kopii. Papier jest ograniczony w porównaniu z cyfrą.

Wspólny wniosek: oba teksty widzą papier jako nośnik z ograniczeniami:

Krzemińska — papier niszczy się.
Szewczyk — papier ustępuje cyfrze.

→ Ocena papieru podobna (ograniczony nośnik), choć z różnych perspektyw.

Wzorcowa odpowiedź

Punktacja CKE

1 pkt — rozstrzygnięcie + poprawne uzasadnienie odnoszące się do obu tekstów.
0 pkt — pominięcie rozstrzygnięcia albo uzasadnienie tylko jednego tekstu.

Treść zadania