Zadanie 6
Matura z języka polskiego, maj 2026, poziom podstawowy
Wymaganie: I.2.1 i I.2.3 — przetwarzanie informacji z tekstów, odczytywanie przekazów jawnych i ukrytych; II.1.1 i II.4.1 — wiedza o języku w tworzeniu wypowiedzi, ortografia i interpunkcja; III.2.2 i III.2.5 — budowanie wypowiedzi, notatka syntetyzująca.
Treść zadania
Na podstawie obu tekstów napisz notatkę syntetyzującą na temat: tradycyjne a cyfrowe sposoby przechowywania informacji. Wypowiedź powinna liczyć 60-90 wyrazów.
Uwaga: w ocenie wypowiedzi będzie brana pod uwagę poprawność językowa, ortograficzna i interpunkcyjna.
Źródło: arkusz CKE MPOP-P1-100-2605. Otwórz oryginalny PDF
Rozwiązanie
Przykładowa notatka (80 wyrazów):
Agnieszka Krzemińska i Olaf Szewczyk zgadzają się, że nośniki informacji powstały z potrzeby utrwalania wiedzy, a korzystanie z nośników cyfrowych jest nieuniknione. Różnią się jednak w ocenie obu sposobów. Krzemińska uważa, że warto nadal sięgać po tradycyjne nośniki, bo papier jest prosty w użyciu, trwały i trudniejszy do podrobienia, a nośniki cyfrowe bywają zawodne i zależą od prądu oraz sieci. Szewczyk przekonuje, że cyfrowe sposoby są lepsze: pozwalają przechowywać ogromne zbiory w wielu kopiach, szybko je przeszukiwać i natychmiast udostępniać.
Według zasad oceniania CKE stanowisko Krzemińskiej to np. „Warto korzystać z tradycyjnych sposobów przechowywania informacji, mimo że używanie cyfrowych nośników informacji jest nieuniknione”, a Szewczyka: „Cyfrowe sposoby przechowywania informacji są lepsze od tradycyjnych”. Samo wyliczenie wad i zalet nośników nie jest przedstawieniem stanowiska autora.
Pułapka 1 — brak syntezy. Notatka nie może być prostym streszczeniem dwóch tekstów po kolei. Musi być wspólnym ujęciem — temat + obie perspektywy + wniosek.
Pułapka 2 — przekroczenie / niedosięgnięcie zakresu wyrazów (60-90). Policz wyrazy przed oddaniem.
Pułapka 3 — brak stanowiska każdego autora. Notatka musi przedstawić stanowisko obu autorów i je zestawić (punkty wspólne lub rozbieżne).
Pułapka 3a — odwrócenie stanowiska Krzemińskiej. Autorka tekstu 1. nie broni nośników cyfrowych — przekonuje, że warto korzystać także z tradycyjnych, bo papier jest trwały, prosty w użyciu i trudniejszy do podrobienia.
Pułapka 4 — opinia własna. Notatka syntetyzująca to kompozycja treści z tekstów, nie własne refleksje.
Pułapka 5 — błędy językowe, ortograficzne, interpunkcyjne (CKE wprost ocenia poprawność).
Materiały źródłowe
Strona arkusza CKE z trescia zadania
Czym jest notatka syntetyzująca?
Notatka syntetyzująca = krótka wypowiedź pisemna, która łączy treść kilku tekstów w jedną spójną całość na zadany temat. To nie streszczenie kolejnych tekstów po sobie, lecz synteza — odnalezienie wspólnego mianownika.
Struktura notatki syntetyzującej
| Element | Funkcja | Przykład |
|---|---|---|
| Punkt wspólny | Zestawienie stanowisk | „Obaj autorzy uznają, że korzystanie z nośników cyfrowych jest nieuniknione…” |
| Stanowisko A | Co uważa pierwszy autor | „Krzemińska uważa, że warto nadal sięgać po tradycyjne nośniki…” |
| Stanowisko B | Co uważa drugi autor | „Szewczyk przekonuje, że cyfrowe sposoby są lepsze…” |
| Rozbieżność | Zestawienie stanowisk | „Tekst 1. wskazuje ograniczenia nośników cyfrowych, tekst 2. — ich większe możliwości.” |
Kompozycja jest dowolna — zasady oceniania CKE pozwalają zacząć od zestawienia stanowisk albo od stanowiska każdego autora.
Jak napisać krok po kroku
Krok 1: Wypisz tezę obu tekstów:
- Krzemińska — nośników cyfrowych nie porzucimy, ale warto sięgać też po tradycyjne: papier jest trwały, prosty w użyciu, trudniej go podrobić; nośniki cyfrowe są zawodne.
- Szewczyk — cyfrowe nośniki są wolne od ograniczeń dawnych (nietrwałość, mały zasięg), mieszczą ogromne zbiory i pozwalają je szybko przeszukiwać.
Krok 2: Znajdź wspólny mianownik:
- Oba wiążą rozwój sposobów przechowywania informacji z postępem cywilizacyjnym.
- Oba uznają, że korzystanie z nośników cyfrowych jest nieuniknione — ale oceniają papier odmiennie.
Krok 3: Kompozycja (dowolna, ważne, by była logiczną całością):
- Stanowisko Krzemińskiej.
- Stanowisko Szewczyka.
- Zestawienie — punkty wspólne lub rozbieżne.
Krok 4: Pisz w 60-90 wyrazach. Policz po napisaniu.
Krok 5: Sprawdź poprawność — interpunkcja, ortografia, składnia.
Wzorcowa notatka
Punktacja CKE (0-4 pkt)
| Element | Punkty | Co się ocenia |
|---|---|---|
| Treść | 0-3 | A — stanowisko każdego autora (na odpowiednim poziomie uogólnienia), B — zestawienie stanowisk, C — spójność, D — długość 60–90 wyrazów |
| Poprawność językowa, ortograficzna i interpunkcyjna | 0-1 | 1 pkt — dopuszczalne dwa błędy; 0 pkt — trzy i więcej |
- Notatka spełniająca kryteria na 3 pkt (albo 2 pkt), ale o niedozwolonej liczbie wyrazów, dostaje o 1 pkt mniej za treść.
- Gdy za treść przyznano 0 pkt, nie przyznaje się punktu za poprawność.
- Źródło: zasady oceniania CKE, termin główny 2026, zadanie 6.
Klucz uniwersalny — notatka syntetyzująca
- Określ temat (jest podany w treści).
- Zidentyfikuj główne tezy obu tekstów.
- Znajdź wspólny mianownik.
- Zaplanuj kompozycję — dwa stanowiska + ich zestawienie.
- Pisz neutralnie w trzeciej osobie.
- Policz wyrazy — zakres ścisły.
- Sprawdź poprawność językową.
Podobne zadania
postaci mitologiczne, Asnyk, Herbert, Herakles, Ikar
Zadanie 6 (1 pkt)
maj 2025 • PP
Do których postaci mitologicznych nawiązują przytoczone fragmenty wierszy? Każdemu z fragmentów wierszy A-B przyporządkuj po jednej postaci mitologicznej wybranej spośród 1-4. Wpisz numer wybranej postaci mitologicznej w odpowiednie miejsce w tabeli. - Fragment A — Adam Asnyk (fragment wiersza ze skazanym pracowitym bohaterem w lwiej skórze, kującym sobie łańcuchy). - Fragment B — Zbigniew Herbert (fragment wiersza o młodzieńcu, który nie rozumiał, że skrzydła z wosku i piór nie utrzymają go w powietrzu). Postacie do wyboru: 1. Herakles · 2. Charon · 3. Syzyf · 4. Ikar. Treść fragmentów — patrz zdjęcie strony 9 arkusza CKE poniżej.
notatka syntetyzująca, synteza dwóch tekstów
Zadanie 6 (4 pkt)
maj 2024 • PP
Na podstawie obu tekstów napisz notatkę syntetyzującą na temat: człowiek wobec upływu czasu. Twoja wypowiedź powinna liczyć 60-90 wyrazów. Uwaga: w ocenie wypowiedzi będzie brana pod uwagę poprawność językowa, ortograficzna i interpunkcyjna.
Rozumiesz, jak to rozwiązać?
Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji
matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „notatka syntetyzująca, tradycyjne vs cyfrowe nośniki informacji” zrobisz samodzielnie.
Otwórz matury-online.pl