Zadanie 6
Matura z języka polskiego, maj 2026, poziom podstawowy
Wymaganie: III.1.1 — tworzenie wypowiedzi pisemnej z poprawnym układem kompozycyjnym (notatka syntetyzująca).
Treść zadania
Na podstawie obu tekstów napisz notatkę syntetyzującą na temat: tradycyjne a cyfrowe sposoby przechowywania informacji. Wypowiedź powinna liczyć 60-90 wyrazów.
Uwaga: w ocenie wypowiedzi będzie brana pod uwagę poprawność językowa, ortograficzna i interpunkcyjna.
Źródło: arkusz CKE MPOP-P1-100-2605. Otwórz oryginalny PDF
Rozwiązanie
Wzorcowa notatka (74 wyrazy):
Tradycyjne i cyfrowe sposoby przechowywania informacji to dwa odmienne modele, które wzajemnie się uzupełniają. Agnieszka Krzemińska zwraca uwagę na nietrwałość papieru — papirusy, pergaminy i książki niszczą się, dlatego dopiero nowoczesne technologie (skany multispektralne, sztuczna inteligencja) pozwalają odzyskać zatarte teksty. Olaf Szewczyk z kolei pokazuje przewagę cyfrowych nośników: jeden czytnik mieści tysiące tytułów, treści są dostępne z każdego miejsca świata. Oba teksty wskazują, że cyfra ratuje to, czego papier nie udźwignął.
Pułapka 1 — brak syntezy. Notatka nie może być prostym streszczeniem dwóch tekstów po kolei. Musi być wspólnym ujęciem — temat + obie perspektywy + wniosek.
Pułapka 2 — przekroczenie / niedosięgnięcie zakresu wyrazów (60-90). Policz wyrazy przed oddaniem.
Pułapka 3 — brak odwołania do obu tekstów. Notatka MUSI nazwać obu autorów.
Pułapka 4 — opinia własna. Notatka syntetyzująca to kompozycja treści z tekstów, nie własne refleksje.
Pułapka 5 — błędy językowe, ortograficzne, interpunkcyjne (CKE wprost ocenia poprawność).
Materiały źródłowe
Strona arkusza CKE z trescia zadania
Czym jest notatka syntetyzująca?
Notatka syntetyzująca = krótka wypowiedź pisemna, która łączy treść kilku tekstów w jedną spójną całość na zadany temat. To nie streszczenie kolejnych tekstów po sobie, lecz synteza — odnalezienie wspólnego mianownika.
Struktura notatki syntetyzującej
| Element | Funkcja | Przykład |
|---|---|---|
| Wstęp / teza | Wprowadzenie tematu | ”Tradycyjne i cyfrowe sposoby przechowywania informacji to…” |
| Stanowisko A | Co mówi pierwszy autor | ”Krzemińska zwraca uwagę na nietrwałość papieru…” |
| Stanowisko B | Co mówi drugi autor | ”Szewczyk z kolei pokazuje przewagę cyfry…” |
| Wniosek | Synteza obu perspektyw | ”Oba teksty wskazują, że cyfra ratuje to, czego papier nie udźwignął.” |
Jak napisać krok po kroku
Krok 1: Wypisz tezę obu tekstów:
- Krzemińska — papier się niszczy, technologia pomaga odzyskać teksty.
- Szewczyk — cyfra zapewnia mobilny, masowy dostęp do treści.
Krok 2: Znajdź wspólny mianownik:
- Oba dotyczą przechowywania informacji.
- Oba pokazują ograniczenia papieru i zalety cyfry.
Krok 3: Kompozycja “klepsydra”:
- Wstęp ogólny (2-3 zdania) — temat.
- Rozwinięcie A — Krzemińska.
- Rozwinięcie B — Szewczyk.
- Wniosek — synteza.
Krok 4: Pisz w 60-90 wyrazach. Policz po napisaniu.
Krok 5: Sprawdź poprawność — interpunkcja, ortografia, składnia.
Wzorcowa notatka
Punktacja CKE (0-4 pkt)
| Element | Punkty | Co się ocenia |
|---|---|---|
| Realizacja tematu | 0-2 | Czy obejmuje oba teksty, czy jest syntezą |
| Spójność i logika | 0-1 | Kompozycja klepsydry, łączniki |
| Poprawność językowa | 0-1 | Składnia, leksyka, ortografia, interpunkcja |
- 4 pkt — pełna realizacja tematu + spójna kompozycja + bezbłędna poprawność.
- 0 pkt — brak realizacji tematu albo brak odwołania do obu tekstów.
Klucz uniwersalny — notatka syntetyzująca
- Określ temat (jest podany w treści).
- Zidentyfikuj główne tezy obu tekstów.
- Znajdź wspólny mianownik.
- Zaplanuj kompozycję — wstęp + dwa stanowiska + wniosek.
- Pisz neutralnie w trzeciej osobie.
- Policz wyrazy — zakres ścisły.
- Sprawdź poprawność językową.
Podobne zadania
postaci mitologiczne, Asnyk, Herbert, Herakles, Ikar
Zadanie 6 (1 pkt)
maj 2025 • PP
Do których postaci mitologicznych nawiązują przytoczone fragmenty wierszy? Każdemu z fragmentów wierszy A-B przyporządkuj po jednej postaci mitologicznej wybranej spośród 1-4. Wpisz numer wybranej postaci mitologicznej w odpowiednie miejsce w tabeli. - Fragment A — Adam Asnyk (fragment wiersza ze skazanym pracowitym bohaterem w lwiej skórze, kującym sobie łańcuchy). - Fragment B — Zbigniew Herbert (fragment wiersza o młodzieńcu, który nie rozumiał, że skrzydła z wosku i piór nie utrzymają go w powietrzu). Postacie do wyboru: 1. Herakles · 2. Charon · 3. Syzyf · 4. Ikar. Treść fragmentów — patrz zdjęcie strony 9 arkusza CKE poniżej.
notatka syntetyzująca, synteza dwóch tekstów
Zadanie 6 (4 pkt)
maj 2024 • PP
Na podstawie obu tekstów napisz notatkę syntetyzującą na temat: człowiek wobec upływu czasu. Twoja wypowiedź powinna liczyć 60-90 wyrazów. Uwaga: w ocenie wypowiedzi będzie brana pod uwagę poprawność językowa, ortograficzna i interpunkcyjna.
Rozumiesz, jak to rozwiązać?
Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji
matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „notatka syntetyzująca, tradycyjne vs cyfrowe nośniki informacji" zrobisz samodzielnie.
Otwórz matury-online.pl