Zadanie 10

Treść zadania

Czy w bajce Jagnię i wilcy Ignacego Krasickiego oraz na muralu Człowieczy los wyrażono taką samą refleksję o życiu człowieka? Uzasadnij odpowiedź, odwołując się do każdego z tekstów.

Mural „Człowieczy los” na ścianie bloku: duży napis na czerwono-niebieskim tle oraz postać wilka w garniturze trzymająca za rękę małą postać owcy w ubraniu. — Mural „Człowieczy los” Na podstawie: arkusz CKE MPOP-P1-100-2605 Oryginalny PDF CKE, str. 12

Źródło: arkusz CKE MPOP-P1-100-2605. Otwórz oryginalny PDF

Rozwiązanie

Rozstrzygnięcie (jedna z możliwych odpowiedzi): TAK — w obu tekstach wyrażono refleksję, że silniejszy decyduje o losie słabszego.

Bajka Krasickiego: dwa wilki napotykają jagnię w lesie. Jagnię pyta: „Jakim prawem?” — wilki odpowiadają: „Smacznyś, słaby i w lesie!” i zjadają je. Prawo silniejszego zastępuje prawo moralne.

Mural: postać z głową wilka, w garniturze, prowadzi za rękę małą postać z głową owcy; nad nimi napis „Człowieczy los”. Prawo silniejszego obowiązuje także wśród ludzi — silniejszy prowadzi słabszego i decyduje o jego losie.

Zasady oceniania CKE uznają też rozstrzygnięcie NIE (np. bajka pokazuje przemoc silnych wobec słabych, a mural — że silne jednostki prowadzą zwykłych ludzi) albo „i tak, i nie” (np. wilki u Krasickiego nie ukrywają złych zamiarów, a intencja wilka na muralu jest niejasna — wygląda jak opiekun owcy). Liczy się trafne uzasadnienie odwołujące się do bajki oraz do muralu.

Typowy błąd / pułapka

Pułapka — brak rozstrzygnięcia (TAK/NIE). Pułapka — uzasadnienie tylko jednego tekstu. Polecenie wymaga odwołania „do każdego z tekstów”. Pułapka — powierzchowna odpowiedź („oba mówią o wilkach”). Trzeba wskazać refleksję — co teksty mówią o życiu człowieka.

Materiały źródłowe

Tekst 1 - Ignacy Krasicki, "Jagnię i wilcy" oraz Tekst 2 - mural "Człowieczy los" — Tekst 1: Ignacy Krasicki, bajka "Jagnię i wilcy" + Tekst 2: zdjęcie muralu "Człowieczy los" (grupy Twożywo i Farbfieber, Warszawa) — z arkusza CKE, strona 12. Na podstawie: CKE — arkusz, strona 12 Oryginalny PDF CKE, str. 12

Strona arkusza CKE z trescia zadania

Zadanie 10 - bajka Krasickiego i mural Człowieczy los — Strona 12 arkusza CKE 2026 PP - bajka 'Jagnię i wilcy' + mural 'Człowieczy los'. Na podstawie: CKE 2026 Oryginalny PDF CKE, str. 12

Analiza obu dzieł

Bajka Krasickiego “Jagnię i wilcy” (4 wersy, 1779):

Dwa wilki napotykają jagnię, chcą je zjeść.
Jagnię pyta: “Jakim prawem?”.
Wilki odpowiadają: “Smacznyś, słaby i w lesie!” — i zjadają je.
Morał: kto chce zdobyczy, zawsze znajdzie pretekst. Prawo silniejszego = brutalna konieczność.

Mural “Człowieczy los” (Warszawa, Twożywo + Farbfieber):

Duża postać z głową wilka, w garniturze.
Prowadzi za rękę małą postać z głową owcy.
Napis „Człowieczy los” odnosi obraz do życia człowieka.

Wspólna refleksja — prawo silniejszego:

W obu tekstach silniejszy (wilk) decyduje o losie słabszego.
W bajce argument słabszego („Jakim prawem?”) jest bezsilny.
Różnica: w bajce wilki jawnie zabijają, a na muralu wilk wygląda jak opiekun — nie wiadomo, czy owca jest zagrożona. Na tej różnicy można oprzeć rozstrzygnięcie „nie” albo „i tak, i nie”.

Wzorcowa odpowiedź

Punktacja CKE

1 pkt — rozstrzygnięcie i trafne uzasadnienie w odniesieniu do bajki oraz do muralu.
0 pkt — odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.