Zadanie 11
Matura z języka polskiego, maj 2026, poziom podstawowy
Wymaganie: I.1.7 — znajomość i zrozumienie treści lektur obowiązkowych; I.1.8 — rozpoznawanie tematyki i problematyki; I.2.1 i I.2.3 — przetwarzanie informacji z tekstów, odczytywanie przekazów jawnych i ukrytych.
Treść zadania
Na podstawie przytoczonego fragmentu eseju Olgi Tokarczuk Lalka i perła (patrz strona 13 arkusza CKE) wykonaj polecenia 11.1 i 11.2.
Zadanie 11.1. Który bohater Lalki Bolesława Prusa został opisany w przytoczonym fragmencie Lalki i perły Olgi Tokarczuk? Podaj nazwisko tego bohatera.
Zadanie 11.2. Wykaż, że bohater Lalki Bolesława Prusa, opisany w przytoczonym fragmencie Lalki i perły Olgi Tokarczuk, to człowiek przywiązany do ludzi. W odpowiedzi odwołaj się do relacji tego bohatera z wybranym bohaterem Lalki Bolesława Prusa.
Źródło: arkusz CKE MPOP-P1-100-2605. Otwórz oryginalny PDF
Rozwiązanie
11.1. Bohater: Ignacy Rzecki (subiekt w sklepie Wokulskiego, autor „Pamiętnika starego subiekta”).
Wskazówki w opisie:
- „upatrujący […] zbawienia w Napoleonie” — Rzecki to bonapartysta, wierzący, że Bonapartowie odmienią losy Europy i Polski.
- „powstaniach i wojnach” — w młodości walczył na Węgrzech w czasie Wiosny Ludów.
- „przywiązany – do ludzi, do opinii, do miejsca” — przez całe życie pracuje w jednym sklepie i trwa przy dawnych przyjaciołach.
11.2. Przykładowe relacje (obie podane w zasadach oceniania CKE):
- Rzecki i Katz — bardzo przeżył śmierć swojego przyjaciela z czasów walk na Węgrzech i często go wspominał.
- Rzecki i Wokulski — przejmował się losem Stanisława Wokulskiego i chciał go wyswatać ze Stawską, bo wierzył, że w ten sposób przyjaciel osiągnie szczęście. W „Pamiętniku starego subiekta” pisze o nim z troską.
Ważne: odpowiedź musi pokazać konkretną relację z wybranym bohaterem, nie samą cechę.
Pułapka 11.1 — pomylenie z Wokulskim. Wokulski = główny bohater Lalki (pozytywista, przedsiębiorca, romantyk-uczuciowiec). Rzecki = jego stary subiekt, romantyk-bonapartysta. Zasady oceniania CKE uznają wyłącznie odpowiedź „Rzecki”. Opis Tokarczuk pasuje wyłącznie do Rzeckiego.
Pułapka 11.2 — ogólnik typu "Rzecki kochał ludzi". Trzeba konkretu — z kim się przyjaźnił i jak to się przejawiało.
Pułapka — pomyłka w imieniu lub nazwisku. Według zasad oceniania CKE skutkuje ona przyznaniem 0 pkt za zadanie 11.1. Zadanie 11.2 jest oceniane nawet wtedy, gdy za 11.1 przyznano 0 pkt.
Materiały źródłowe
Strona arkusza CKE z trescia zadania
Klucz pojęciowy — Ignacy Rzecki
Ignacy Rzecki — drugoplanowy, ale niezwykle ważny bohater Lalki Bolesława Prusa (1890):
- Stary subiekt w sklepie Wokulskiego.
- Romantyk (choć to powieść pozytywizmu) — bonapartysta, w młodości walczył na Węgrzech.
- Autor „Pamiętnika starego subiekta” — rozdziały powieści pisane z jego perspektywy.
- Wierny przyjaciel — całe życie związany ze sklepem, najpierw Minclów, potem Wokulskiego.
Zadanie 11.1 — identyfikacja bohatera
Wskazówka 1: „oddany historii, choć w gruncie rzeczy jej nierozumiejący” — Rzecki żyje historią (Napoleon, powstania, wojny), ale jego rozumienie jest naiwne, romantyczne.
Wskazówka 2: „Napoleon” — Rzecki to bonapartysta; wiąże nadzieje polityczne z rodem Bonapartych.
Wskazówka 3: „powstaniach i wojnach” — w młodości walczył na Węgrzech w czasie Wiosny Ludów.
Wskazówka 4: „przywiązany – do ludzi, do opinii, do miejsca” — Rzecki całe życie spędza w jednym sklepie, z tymi samymi ludźmi, nie zmienia poglądów.
Wniosek: opis pasuje do Ignacego Rzeckiego.
Zadanie 11.2 — relacja z Wokulskim
Troska o szczęście przyjaciela: Rzecki przejmuje się losem Wokulskiego i chce go wyswatać ze Stawską, bo wierzy, że to da mu szczęście (przykład z zasad oceniania CKE).
Długoletnia służba: przez całą powieść Rzecki pilnuje sklepu Wokulskiego. Sklep to dla niego dom i świat.
Pamiętnik starego subiekta: Rzecki pisze o Wokulskim z oddaniem — nie do końca go rozumie (miłość do Izabeli Łęckiej, wyjazdy), ale martwi się o niego.
Inny przykład — Katz: Rzecki bardzo przeżył śmierć swojego przyjaciela Katza i często go wspominał (przykład z zasad oceniania CKE).
Wzorcowa odpowiedź
Punktacja CKE
- 11.1: 1 pkt — poprawne nazwisko (Rzecki).
- 11.2: 1 pkt — poprawne wykazanie, że Rzecki to człowiek przywiązany do ludzi, odnoszące się do relacji z wybranym bohaterem Lalki (np. Katz, Wokulski).
- 0 pkt — pomyłka w imieniu lub nazwisku (11.1); odpowiedź niepoprawna lub niepełna (11.2).
Rozumiesz, jak to rozwiązać?
Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji
matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „Lalka Prusa, Ignacy Rzecki, romantyk, przywiązanie do ludzi” zrobisz samodzielnie.
Otwórz matury-online.pl