Zadanie 3

Rozwiązanie

Dwa poprawne uwarunkowania (wystarczą dowolne dwa z poniższych):

Wiek — im człowiek jest starszy, tym bardziej ma wrażenie, że czas płynie szybciej.
Ilość nowych wrażeń / doświadczeń / bodźców — gdy człowiek jest nastawiony na nowe przeżycia, wydaje się mu, że czas zwalnia.
Uważność — świadome przeżywanie chwili wszystkimi zmysłami spowalnia odczuwanie czasu.
Ilość informacji przetwarzanych przez umysł.

Klucz CKE: „wiek", „nowe doświadczenia", „nowe wrażenia", „nowe sytuacje", „ilość informacji/bodźców", „uważność".

Typowy błąd / pułapka

Trzy najczęstsze błędy:

Podanie tylko jednego uwarunkowania — od razu 0 pkt.
Wymienienie WIĘCEJ niż dwóch, a wśród nich jednego błędnego — wtedy CKE daje 0 pkt (uwaga w kluczu wprost: „jeżeli zdający wymieni więcej niż dwa uwarunkowania, a wśród nich pojawi się odpowiedź błędna, to za rozwiązanie zadania otrzyma 0 pkt").
Pomylić uwarunkowania z sytuacjami przykładowymi (np. „podróż samochodem w dzieciństwie" — to nie uwarunkowanie, to ilustracja).

Materiały źródłowe

Strona arkusza CKE z tym zadaniem

Zadanie 3 - strona 6 arkusza CKE — Strona 6 arkusza CKE z trescia zadania. Na podstawie: CKE Oryginalny PDF CKE, str. 6

Co mówi tekst Gadomskiej — wszystkie uwarunkowania

Tekst 2 wymienia kilka czynników wpływających na subiektywne postrzeganie upływu czasu. Przejdźmy przez nie po kolei.

Cytaty kluczowe

„Badania Taylora zdają się potwierdzać istnienie dwóch podstawowych praw. Po pierwsze — czas zdaje się przyśpieszać wraz z wiekiem, po drugie — czas wydaje się zwalniać, gdy jesteśmy wystawieni na nowe wrażenia, doświadczenia, trafiamy w nieznane środowisko.”

„W obu przypadkach kluczowym czynnikiem jest związek między naszym postrzeganiem czasu a ilością informacji (bodźców, emocji, myśli), które przetwarzamy.”

„Drugi sposób […] to podejmowanie wysiłku, żeby być bardziej świadomym codziennych doświadczeń. To tak zwana uważność.”

Lista uwarunkowań — pełna

Wiek człowieka — z wiekiem czas subiektywnie przyśpiesza. Dzieci doświadczają go jako wlokącego się powoli, dorośli — jako uciekającego.

Nowe wrażenia / doświadczenia / sytuacje — kiedy poznajemy coś nowego (podróż, kurs, zmiana otoczenia), czas zwalnia.

Ilość informacji / bodźców przetwarzanych przez umysł — im więcej nowych bodźców, tym wolniej wydaje się płynąć czas (mózg „pakuje” więcej danych w tę samą jednostkę).

Uważność (mindfulness) — świadome przeżywanie chwili wszystkimi zmysłami. Pozwala spowolnić odczuwany upływ czasu nawet w rutynowych sytuacjach.

Wzorcowa odpowiedź

Wystarczy wybrać dokładnie dwa z powyższych:

Punktacja CKE

1 pkt — poprawne podanie dwóch uwarunkowań, o których mowa w tekście 2.
0 pkt — odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.
Uwaga CKE: jeżeli zdający wymieni więcej niż dwa uwarunkowania, a wśród nich pojawi się odpowiedź błędna — 0 pkt.

Klucz uniwersalny — „podaj N…”

Podaj DOKŁADNIE N elementów. Nie mniej, nie więcej.
Trzymaj się kategorii wskazanej w pytaniu (uwarunkowanie ≠ sytuacja ≠ skutek).
Sięgaj do treści tekstu, nie do własnej wiedzy psychologicznej.
Zapis krótki i jednoznaczny — wystarczy hasłowo („wiek”, „uważność”), pełne zdanie nie jest wymagane.

Treść zadania