Zadanie 1
Matura z języka polskiego, maj 2024, poziom podstawowy
Wymaganie: I.2.1 / I.2.3 — przetwarzanie i hierarchizacja informacji z tekstów, odczytywanie przekazów jawnych i ukrytych.
Treść zadania
Oceń prawdziwość podanych stwierdzeń odnoszących się do tekstu Richarda Lueckego oraz do tekstu Hanny Gadomskiej. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F — jeśli jest fałszywe.
- W każdym z tekstów omówiono zagadnienie czasu zarówno z perspektywy dzieci, jak i z perspektywy dorosłych.
- Z każdego z tekstów wynika, że współcześnie ludzie stosują dokładniejsze miary czasu niż dawniej.
Źródło: arkusz CKE MPOP-P1-100. Otwórz oryginalny PDF
Rozwiązanie
- F — fałsz
- F — fałsz
Klucz CKE: FF
Pułapka „bo coś w jednym tekście jest". Słowo „każdym" = oba teksty łącznie. Wystarczy, że jeden tekst nie podejmuje danego wątku — stwierdzenie jest fałszywe. Luecke nie pisze o dzieciach, Gadomska nie mówi o dokładniejszych miarach czasu (mówi o subiektywnym postrzeganiu).
Materiały źródłowe
Strona arkusza CKE z tym zadaniem
Konteksty obu tekstów — co jest, a czego nie ma
| Wątek | Luecke (tekst 1) | Gadomska (tekst 2) |
|---|---|---|
| Perspektywa dzieci | ❌ nie podejmuje | ✅ „w dzieciństwie podróż samochodem wydawała się niekończącą się historią…” |
| Perspektywa dorosłych | ✅ pośpiech, urządzenia czasooszczędzające | ✅ czas przyśpiesza z wiekiem |
| Dokładność współczesnych miar | ✅ „terminarze i cyfrowi asystenci”, 15-minutowe bloki | ❌ pisze o subiektywnym poczuciu, nie o miarach |
| Historia pomiaru czasu | ✅ Rzymianie, XV wiek, zegary | ❌ |
Stwierdzenie 1 — analiza
„W każdym z tekstów omówiono zagadnienie czasu zarówno z perspektywy dzieci, jak i z perspektywy dorosłych.”
Klucz interpretacyjny: „każdym” = OBA teksty muszą spełniać warunek równocześnie.
- Tekst 1 (Luecke): brak — perspektywa dzieci się nie pojawia. Luecke opisuje dorosłych, ich pośpiech, urządzenia, historię cywilizacji.
- Tekst 2 (Gadomska): ✓ jest — otwiera tekst od dzieciństwa („Kto nie pamięta, jak w dzieciństwie…”), potem przechodzi do dorosłych.
Skoro Luecke nie podejmuje perspektywy dzieci → stwierdzenie jest fałszywe (F).
Stwierdzenie 2 — analiza
„Z każdego z tekstów wynika, że współcześnie ludzie stosują dokładniejsze miary czasu niż dawniej.”
- Tekst 1 (Luecke): ✓ wprost — porównuje IV w. p.n.e. (dzień na dwie części), XV wiek (tylko godziny), do dziś (15-minutowe bloki, terminarze).
- Tekst 2 (Gadomska): ❌ — tekst Gadomskiej w ogóle nie dotyczy MIAR czasu (zegarów, jednostek), tylko subiektywnego POSTRZEGANIA upływu czasu. To zupełnie inny rejestr — psychologiczny, nie cywilizacyjno-techniczny.
Skoro tylko jeden z tekstów to potwierdza → stwierdzenie jest fałszywe (F).
Punktacja CKE
- 1 pkt — zaznaczenie dwóch poprawnych odpowiedzi (FF).
- 0 pkt — odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.
Klucz uniwersalny — zadanie P/F dla dwóch tekstów
- Rozbij każde stwierdzenie na warunki: kwantyfikator („każdy”, „oba”, „przynajmniej jeden”) + treść.
- Sprawdź osobno tekst 1 i tekst 2. Zaznaczaj „✓” lub „✗” przy każdym.
- Połącz wnioski zgodnie z kwantyfikatorem: „w każdym” → musi być w obu; „w jednym” → wystarczy w jednym.
- Uważaj na synonimy — czasem treść jest, ale ujęta innymi słowami. „Dokładniejsze miary” = krótsze jednostki czasu, terminarze, godzinniki.
- Uważaj na fałszywe podobieństwo tematów — „miary czasu” ≠ „postrzeganie czasu”.
Podobne zadania
funkcja impresywna, wypowiedzenia złożone, analiza języka
Zadanie 5 (1 pkt)
Oceń prawdziwość podanych stwierdzeń odnoszących się do ostatniego akapitu tekstu Hanny Gadomskiej. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F — jeśli jest fałszywe. 1. Funkcję impresywną w ostatnim akapicie potwierdza obecność powtarzających się czasowników w pierwszej osobie liczby mnogiej. 2. W ostatnim akapicie tekstu wykorzystano tylko wypowiedzenia złożone.
Pieśń o Rolandzie, średniowiecze, wzorzec rycerski, ars moriendi
Zadanie 9 (1 pkt)
Przeczytaj fragment *Pieśni o Rolandzie* zamieszczony w arkuszu CKE na stronie 11 (opis śmierci Rolanda — laisses CLXXIV-CLXXV). Oceń prawdziwość podanych stwierdzeń odnoszących się do tego fragmentu. Zaznacz **P**, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo **F** — jeśli jest fałszywe. 1. W podanym fragmencie zachowanie Rolanda przedstawiono zgodnie ze średniowiecznym wzorcem ascety. 2. W opisie śmierci Rolanda widoczne są elementy symboliki religijnej.
Rozumiesz, jak to rozwiązać?
Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji
matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „czytanie ze zrozumieniem, dwa teksty, prawda/fałsz" zrobisz samodzielnie.
Otwórz matury-online.pl