m matura-online.pl
MMAP-P0-100 Otwarte rozszerzone 4 pkt Trudność: ★★★★★

Zadanie 31

Matura z matematyki, maj 2024, poziom podstawowy

Wymaganie: XIII — zadania optymalizacyjne dające się opisać funkcją kwadratową.

Treść zadania

W schronisku dla zwierząt buduje się trzy identyczne prostokątne wybiegi o wspólnych ścianach wewnętrznych. Szerokość każdego wybiegu to y, długość (wspólny wymiar pionowy) to x. Łącznie zużyto 36 metrów siatki. Oblicz wymiary x oraz y jednego wybiegu, dla których suma pól podstaw trzech wybiegów będzie największa.

Źródło: arkusz CKE MMAP-P0-100. Otwórz oryginalny PDF

Rozumienie problemu

Trzy identyczne prostokątne wybiegi stoją obok siebie, dzieląc ściany wewnętrzne. Patrząc na rysunek:

  • góra i dół całej konstrukcji — dwa odcinki długości (cała szerokość)
  • boki zewnętrzne (lewa i prawa) — dwa odcinki długości
  • ściany wewnętrzne (między wybiegami) — dwa odcinki długości każdy

Łącznie siatki: .

Zapisz równanie wiążące i .

Podziel obie strony przez :

Dziedzina: oraz . Z : . Zatem .

Wyraź sumę pól trzech wybiegów jako funkcję .

Każdy wybieg ma wymiar , więc pole jednego to . Suma pól trzech:

To jest funkcja kwadratowa z ujemnym współczynnikiem przy — parabola otwierająca się w dół, więc maksimum jest w wierzchołku.

Współrzędna wierzchołka: , gdzie , :

Sprawdź, czy jest w dziedzinie. ✓.

Oblicz odpowiadające .

(Opcjonalnie) — oblicz maksymalną sumę pól.

Odpowiedź: m oraz m. Maksymalna suma pól: m².

Najgorszy błąd — zła geometria

Jeśli policzysz siatkę jako (czyli tylko obwód zewnętrznego prostokąta, bez ścian wewnętrznych) — dostaniesz inny wynik i niepełne punkty. Schronisko wymaga odgrodzenia każdego wybiegu osobno — ściany wewnętrzne też kosztują siatkę.

Sprawdź na rysunku: ile odcinków pionowych (długości ) widzisz? Cztery: dwie zewnętrzne (lewa, prawa) i dwie wewnętrzne (między wybiegami). Suma , nie .

Pułapka za 2 pkt zamiast 4

Wyznaczenie tylko bez podania → CKE daje maksymalnie 3 pkt. Zadanie pyta o wymiary, czyli oba i .

Wyznaczenie tylko wzoru bez znalezienia wierzchołka → 2 pkt.

Brak sprawdzenia, że leży w dziedzinie → CKE nie obniża punktów, ale to dobry nawyk dla trudniejszych zadań na rozszerzonym.

Klucz — typ zadania optymalizacyjnego

To klasyczny schemat: „coś” jest ograniczone (suma materiału, obwód) → wyraź jedną zmienną przez drugą → zapisz wielkość do maksymalizacji jako funkcję jednej zmiennej → znajdź wierzchołek paraboli.

Procedura:

  1. Wyłap wiązanie (constraint) — jakie równanie zachodzi między zmiennymi?
  2. Wyraź jedną zmienną ( przez albo odwrotnie).
  3. Zapisz funkcję celu (sumę pól, objętość, długość itp.) używając tylko jednej zmiennej.
  4. Wyznacz dziedzinę — kiedy obie zmienne są dodatnie?
  5. Znajdź wierzchołek paraboli () i sprawdź, czy jest w dziedzinie.
  6. Oblicz drugą zmienną i (opcjonalnie) wartość maksymalną.

Punktacja CKE: 4 pkt to zwykle pełne rozwiązanie z wymiarami plus maksimum. 3 pkt — funkcja + argument maksimum. 2 pkt — sama funkcja bez maksimum. 1 pkt — tylko wiązanie bez funkcji celu.

Punktacja CKE

  • 1 pkt — zapisanie równania (albo ).
  • 2 pkt — dodatkowo zapisanie funkcji (albo równoważnej).
  • 3 pkt — dodatkowo obliczenie .
  • 4 pkt — pełne rozwiązanie z i .

Rozumiesz, jak to rozwiązać?

Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji

matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „optymalizacja, funkcja kwadratowa" zrobisz samodzielnie.

Otwórz matury-online.pl