Zadanie 10
Matura z matematyki, maj 2024, poziom rozszerzony
Wymaganie: VII.R6 — rozwiązywanie równań trygonometrycznych o stopniu trudności porównywalnym do 4cos(2x)cos(5x) = 2cos(7x) + 1.
Rozwiązanie
x ∈ {π/6, π/4, 5π/6, 7π/6, 5π/4, 11π/6}
Najczęstszy błąd to próba rozwijania sin(4x) wzorem podwojonym dwa razy zamiast zauważenia, że sin(4x) = 2 sin(2x) cos(2x) (czyli sin podwojonego dla argumentu 2x). Drugi błąd: niezauważenie, że 4cos²x − 3 = 2cos(2x) − 1 (mocna redukcja).
Strona arkusza CKE z tym zadaniem
Strategia
Lewa strona zawiera i — wszystko z argumentem . Prawa strona ma — trzeba sprowadzić do tego samego argumentu.
Cel: doprowadzić do iloczynu typu , gdzie każdy czynnik jest „prostym” równaniem.
Przekształć lewą stronę. Zastosuj wzór dla :
Stąd:
Przekształć prawą stronę. Pamiętaj wzór , czyli . Stąd:
Zapisz całe równanie:
Przenieś wszystko na jedną stronę i wyłącz wspólny czynnik:
Iloczyn jest zerem, gdy któryś z czynników jest zerem.
- Albo
- Albo
Rozwiązanie pierwszego równania:
ma rozwiązania . Stąd , czyli:
W przedziale wpisz kolejne :
- , : ✓
- , : ✓
- , : ✓
- , : ✓
Łącznie z tego równania: .
Rozwiązanie drugiego równania:
ma rozwiązania . Stąd , czyli:
W przedziale :
- : ✓
- : ✓
Łącznie z tego równania: .
Wszystkie rozwiązania razem
Sześć rozwiązań — uporządkowane rosnąco.
Punktacja CKE
- 1 pkt — zastosowanie wzoru ALBO wzoru (czyli redukcja jednej ze stron równania).
- 2 pkt — sprowadzenie obu stron do tego samego argumentu i przekształcenie do postaci równoważnej z czynnikiem .
- 3 pkt — przekształcenie do iloczynu .
- 4 pkt — rozwiązanie jednego z dwóch równań w (4 rozwiązania z , lub 2 z ).
- 5 pkt — pełne rozwiązanie + wszystkie 6 punktów.
Klucz — równania trygonometryczne z mieszanymi argumentami
Procedura uniwersalna:
- Zidentyfikuj argumenty (, , , …).
- Sprowadź wszystkie do jednego argumentu używając wzorów na sin/cos podwojonego/potrojonego/itd.
- Rozłóż na iloczyn zerujący się jako alternatywa prostszych równań.
- Rozwiąż każdy czynnik osobno i połącz wyniki w zbiorze.
Nigdy nie dziel przez wyrażenie z niewiadomą — zawsze przenoś na jedną stronę i wyłączaj wspólny czynnik.
Rozumiesz, jak to rozwiązać?
Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji
matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „trygonometria, równania trygonometryczne, wzory" zrobisz samodzielnie.
Otwórz matury-online.pl