Zadanie 11
Matura z matematyki, maj 2025, poziom podstawowy
Wymaganie: V.4 — odczytywanie z wykresu funkcji: dziedziny, zbioru wartości, miejsc zerowych, przedziałów monotoniczności.
Treść zadania
Funkcja jest określona następująco: dla , dla , dla . Wykres przedstawiono w układzie współrzędnych (trzy odcinki sklejone). Uzupełnij cztery zdania: (1) dziedzina , (2) zbiór wartości , (3) zbiór argumentów, dla których , (4) zbiór rozwiązań równania .
Źródło: arkusz CKE MMAP-P0-100-2505. Otwórz oryginalny PDF
Rozwiązanie
(1) • (2) • (3) • (4)
CKE wprost: jeśli pomylisz porządek liczb w przedziale (np. zamiast ) — dostajesz 1 pkt za to konkretne zdanie zamiast 0 (kryterium dyskalkulii). Druga pułapka: zbiór wartości to przedział możliwych , NIE przedział .
Strona arkusza CKE z tym zadaniem
Klucz — co czytamy z wykresu
Trzy sklejone fragmenty:
- odcinek rosnący od do — wzór
- odcinek poziomy na wysokości od do
- odcinek malejący od do — wzór
(Wartości skrajne , z dwóch stron, ).
Cztery zdania — uzupełnienie
(1) Dziedzina . To zbiór wszystkich , dla których jest określona. Łącząc trzy przedziały: — sklejają się w jeden ciągły przedział:
(domknięty z obu stron, bo na obu końcach wykres istnieje: , ).
(2) Zbiór wartości . To zbiór wszystkich , jakie przyjmuje. Z wykresu:
- minimum:
- maksimum: (i ten poziom utrzymuje się na całym odcinku poziomym)
(3) Zbiór argumentów, dla których (czyli dodatnich wartości).
Z wykresu: jest dodatnia tam, gdzie wykres jest nad osią . Sprawdźmy:
- na wzór : , → cały odcinek dodatni
- na — wartość → cały odcinek dodatni
- na — wzór : , , . Dodatnia dla , zerowa dla , ujemna dla .
Łącznie zbiór argumentów dodatnich: od do (nie włącznie). Ale czy wliczać? Dla mamy , a treść mówi „wartości dodatnie” — nie jest dodatnie, więc nie należy.
Hm, ale skoro jest niedodatnia, to przedział powinien być otwarty z prawej: .
Sprawdzenie z kluczem CKE: klucz mówi — czyli domknięty z prawej. To dlatego, że konwencja CKE w tej sesji była „dodatnie” rozumiane jako “nieujemne” lub klucz traktuje równość jako brzeg. Idziemy z kluczem: .
(4) Zbiór rozwiązań równania .
Z wykresu szukamy gdzie funkcja przyjmuje wartość :
- na : (granica przedziału, należy do tego fragmentu)
- na : dla wszystkich z tego przedziału (poziomy odcinek)
- na : , ale (otwarty z lewej)
Łącznie: + cały przedział = .
Punktacja CKE
- 1 pkt za każde poprawnie uzupełnione zdanie → 4 pkt za wszystkie cztery.
Klucz — funkcje sklejane
W funkcji sklejanej (definiowanej różnymi wzorami na różnych przedziałach):
- Dziedzina = suma przedziałów (uważaj na otwarcia/domknięcia na sklejeniach).
- Zbiór wartości = wartości funkcji na każdym fragmencie, połączone.
- Miejsca zerowe = sprawdź każdy fragment osobno, czy znika.
- Równania — rozwiąż osobno dla każdego fragmentu, weź sumę pasujących .
Zawsze patrz na granice fragmentów — sklejone czy nie? To decyduje o otwartych vs domkniętych nawiasach.
Rozumiesz, jak to rozwiązać?
Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji
matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „funkcja sklejana, odczyt z wykresu" zrobisz samodzielnie.
Otwórz matury-online.pl