m Matura-Online.pl Rozwiązania zadań maturalnych
MMAP-P0-100-2505 • Otwarte krótkie • 3 pkt • Trudność: ★★★★☆

Zadanie 25

Matura z matematyki, maj 2025, poziom podstawowy

Wymaganie:

X.4 — rozpoznaje w stożkach kąt między odcinkami oraz kąt między odcinkami i płaszczyznami (np. kąt rozwarcia stożka, kąt między tworzącą a podstawą); X.5 — oblicza objętości stożka, również z wykorzystaniem trygonometrii.

Treść zadania

Tworząca stożka ma długość . Kąt rozwarcia tego stożka ma miarę . Oblicz objętość tego stożka.

Źródło: arkusz CKE MMAP-P0-100-2505. Otwórz oryginalny PDF

Rozwiązanie

Typowy błąd / pułapka

Pułapka: pomylenie, czym jest „kąt rozwarcia”. To kąt MIĘDZY DWIEMA TWORZĄCYMI w przekroju osiowym (przekrój płaszczyzną zawierającą oś stożka). Połowa tego kąta to kąt między tworzącą a osią stożka.

Strona arkusza CKE z tym zadaniem

Zadanie 25 - strona 24 arkusza CKE
Strona 24 arkusza CKE z trescia zadania 25. Na podstawie: CKE Oryginalny PDF CKE, str. 24

Klucz — co to „kąt rozwarcia stożka”?

Kąt rozwarcia stożka to kąt przy wierzchołku w przekroju osiowym — czyli kąt między dwiema przeciwległymi tworzącymi widziany od wierzchołka.

Jeśli kąt rozwarcia to , to połowa tego kąta to kąt między tworzącą a osią stożka (czyli wysokością):

Z trójkąta prostokątnego utworzonego przez:

  • oś stożka (wysokość ) — pionowa
  • promień podstawy () — poziomy
  • tworzącą () — przeciwprostokątna

mamy:

Oblicz promień podstawy. , .

Oblicz wysokość.

Sprawdź Pitagorasem. ✓

Zastosuj wzór na objętość stożka:

Punktacja CKE (w skrócie, wg zasad oceniania 2025)

  • 1 pkt — m.in. zapisanie promienia ALBO wysokości ALBO ALBO układu równań pozwalającego obliczyć i .
  • 2 pkt — m.in. zapisanie (lub ) oraz .
  • 3 pkt — zastosowanie poprawnej metody i poprawny wynik .

Klucz uniwersalny — stożek

Każde zadanie o stożku ma trzy podstawowe wielkości:

  • — tworząca
  • — promień podstawy
  • — wysokość

Związek Pitagorasem: . Wystarczy znać dwie, żeby obliczyć trzecią.

Kąt rozwarcia daje dodatkową relację: , . Jeśli wiesz tylko i kąt, dostajesz wszystko.

Wzory: , pole boczne , pole całkowite .

Rozumiesz, jak to rozwiązać?

Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji

matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „stereometria, stożek, objętość” zrobisz samodzielnie.

Otwórz matury-online.pl