Zadanie 8
Matura z matematyki, maj 2025, poziom rozszerzony
Wymaganie: IX.R2 — znajdowanie punktów wspólnych dwóch okręgów; IX.R3 — wektory: współrzędne, długość, dodawanie i mnożenie przez liczbę.
Treść zadania
W kartezjańskim układzie współrzędnych dane są okręgi oraz o równaniach:
- :
- : .
Te okręgi przecinają się w punktach oraz . Punkt ma pierwszą współrzędną dodatnią. Punkt spełnia warunek .
Zadanie 8. (0–5)
Oblicz współrzędne punktów , oraz . Zapisz obliczenia.
Źródło: arkusz CKE MMAP-R0-100-2505. Otwórz oryginalny PDF
Rozwiązanie
, , .
Błąd: pomylenie wektora z (zwrot przeciwny). , NIE . Z warunku dostajemy . Drugi błąd: zamiana punktów i — to ten punkt wspólny okręgów, który ma dodatnią pierwszą współrzędną.
Strona arkusza CKE z tym zadaniem
Strategia
Punkty przecięcia okręgów spełniają oba równania jednocześnie. Najszybsza droga:
- Odejmij oba równania okręgów → otrzymasz równanie prostej zawierającej cięciwę (oś radykalna).
- Z tej prostej wyznacz jedną zmienną przez drugą, podstaw do jednego z okręgów — równanie kwadratowe na drugą zmienną.
- Z punktów wybierz ten z dodatnią pierwszą współrzędną jako .
- Z warunku wektorowego wyznacz .
Krok 1 — znajdź i
Rozwiń oba równania.
: (I)
: (II)
Odejmij (II) od (I) — wyrazy i znikają:
(to prosta zawierająca oba punkty przecięcia i ).
Podstaw do równania (I).
Z : oraz .
Podziel przez :
Rozwiąż równanie kwadratowe.
Wyznacz odpowiadające .
Dla : .
Dla : .
Mamy dwa punkty: oraz .
Wybierz z dodatnią pierwszą współrzędną.
✓ — to .
— to .
Krok 2 — wyznacz z warunku wektorowego
Warunek: .
Zapisz wektory.
— wektor od do . — wektor od do .
Warunek: .
Rozwiąż na .
Oblicz :
Podziel przez 3:
Sprawdzenie warunku wektorowego
✓
Punktacja CKE
- 1 pkt — wyznaczenie równania prostej (np. ) ALBO zapisanie , .
- 2 pkt — zapisanie równania z jedną niewiadomą, pozwalającego obliczyć współrzędne punktów przecięcia okręgów.
- 3 pkt — obliczenie współrzędnych punktów oraz .
- 4 pkt — dodatkowo zapisanie równania wektorowego dla , np. .
- 5 pkt — poprawny wynik: , oraz .
Klucz uniwersalny
Schemat dla „punkty przecięcia dwóch okręgów”:
- Rozwiń oba równania do postaci ogólnej .
- Odejmij stronami — wyrazy kwadratowe się skrócą, zostanie liniowe równanie (oś radykalna).
- Wyznacz jedną zmienną przez drugą z tej prostej.
- Podstaw do jednego z okręgów → równanie kwadratowe.
- Wyznacz oba punkty przecięcia.
Schemat dla „wektor ”:
- Zapisz wektory jako różnice współrzędnych (, ).
- Otrzymaj równanie wektorowe .
- Rozwiąż na nieznany punkt — wynik to kombinacja liniowa znanych punktów.
Rozumiesz, jak to rozwiązać?
Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji
matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „geometria analityczna, okręgi, wektor” zrobisz samodzielnie.
Otwórz matury-online.pl