Zadanie 5
Matura z matematyki, maj 2025, poziom podstawowy
Wymaganie: I.2 — proste dowody dotyczące podzielności liczb całkowitych.
Treść zadania
Wykaż, że dla każdej nieparzystej liczby naturalnej liczba jest podzielna przez .
Źródło: arkusz CKE MMAP-P0-100-2505. Otwórz oryginalny PDF
Rozwiązanie
Dowód — patrz Sposób I (przez parametryzację ).
CKE wprost: sprawdzenie tezy tylko dla kilku konkretnych (np. ) — 0 punktów na całe zadanie. Trzeba pokazać tezę dla KAŻDEJ nieparzystej , czyli używając zapisu ogólnego.
Strona arkusza CKE z tym zadaniem
Strategia — parametryzacja liczby nieparzystej
Każda liczba naturalna nieparzysta ma postać , gdzie i . To kluczowa parametryzacja: jeden parametr przebiega liczby całkowite nieujemne, a przebiega wszystkie nieparzyste naturalne ().
Cel: pokazać, że po podstawieniu wyrażenie jest wielokrotnością dla każdego .
Sposób I — bezpośrednia parametryzacja
Podstaw :
Rozwiń :
Zsumuj wyrazy podobne:
Wyłącz przed nawias :
Wyciągnij wniosek. Ponieważ jest liczbą całkowitą, to też jest liczbą całkowitą. Oznaczmy ją . Wtedy:
co oznacza, że jest podzielne przez 4. To należało udowodnić.
Sposób II — analiza reszt z dzielenia
Inne podejście: pokazać, że suma reszt trzech składników , , przy dzieleniu przez jest wielokrotnością .
Dla nieparzystej — co dzieje się z ?
Jeśli , to . Czyli daje resztę przy dzieleniu przez .
Stąd daje resztę przy dzieleniu przez .
Reszta z przy dzieleniu przez 4.
— daje resztę przy dzieleniu przez .
Reszta z przy dzieleniu przez 4 to (bo ).
Zsumuj reszty: . Suma reszt jest podzielna przez 4, więc cała suma jest podzielna przez .
Punktacja CKE
- 1 pkt — zapisanie ALBO rozłożenie wyrażenia na sumę składników podzielnych przez 4 z brakiem uzasadnienia ALBO analiza reszt z poprawnym wynikiem dla .
- 2 pkt — pełne rozumowanie z wnioskiem, że wynik to dla pewnej .
Klucz — dowody podzielności
Trzy typowe ścieżki:
- Parametryzacja (, , , …) i rozwinięcie z wyciąganiem dzielnika przed nawias.
- Analiza reszt modulo dzielnik — wystarczy pokazać, że suma reszt jest wielokrotnością dzielnika.
- Rozkład na sumę składników jawnie podzielnych przez dzielnik (np. ).
Pierwszy jest najbezpieczniejszy. Wybierz parametryzację dopasowaną do zbioru ( nieparzyste → ).
Podobne zadania
dowody w teorii liczb, podzielność
Zadanie 3 (2 pkt)
maj 2024 • PP
Wykaż, że dla każdej liczby naturalnej n ≥ 1 liczba n² + (n+1)² + (n+2)² przy dzieleniu przez 3 daje resztę 2.
równania wielomianowe, postać iloczynowa
Zadanie 7 (1 pkt)
Dokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych. Równanie $2x(x + 3)(x^2 + 25) = 0$ w zbiorze liczb rzeczywistych ma dokładnie **A.** dwa rozwiązania $-3$ oraz $0$ **B.** dwa rozwiązania $-3$ oraz $2$ **C.** trzy rozwiązania $-5, -3$ oraz $0$ **D.** cztery rozwiązania $-5, -3, 0$ oraz $5$
Rozumiesz, jak to rozwiązać?
Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji
matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „dowody, podzielność, liczby nieparzyste" zrobisz samodzielnie.
Otwórz matury-online.pl