m Matura-Online.pl Rozwiązania zadań maturalnych
MMAP-P0-100-2505 Dowód 2 pkt Trudność: ★★★☆☆

Zadanie 5

Matura z matematyki, maj 2025, poziom podstawowy

Wymaganie:

I.2 — proste dowody dotyczące podzielności liczb całkowitych.

Treść zadania

Wykaż, że dla każdej nieparzystej liczby naturalnej liczba jest podzielna przez .

Źródło: arkusz CKE MMAP-P0-100-2505. Otwórz oryginalny PDF

Rozwiązanie

Dowód — patrz Sposób I (przez parametryzację ).

Typowy błąd / pułapka

CKE wprost: sprawdzenie tezy tylko dla kilku konkretnych (np. ) — 0 punktów na całe zadanie. Trzeba pokazać tezę dla KAŻDEJ nieparzystej , czyli używając zapisu ogólnego.

Strona arkusza CKE z tym zadaniem

Zadanie 5 - strona 6 arkusza CKE
Strona 6 arkusza CKE z trescia zadania 5. Na podstawie: CKE Oryginalny PDF CKE, str. 6

Strategia — parametryzacja liczby nieparzystej

Każda liczba naturalna nieparzysta ma postać , gdzie i . To kluczowa parametryzacja: jeden parametr przebiega liczby całkowite nieujemne, a przebiega wszystkie nieparzyste naturalne ().

Cel: pokazać, że po podstawieniu wyrażenie jest wielokrotnością dla każdego .

Sposób I — bezpośrednia parametryzacja

Podstaw :

Rozwiń :

Zsumuj wyrazy podobne:

Wyłącz przed nawias :

Wyciągnij wniosek. Ponieważ jest liczbą całkowitą, to też jest liczbą całkowitą. Oznaczmy ją . Wtedy:

co oznacza, że jest podzielne przez 4. To należało udowodnić.

Sposób II — analiza reszt z dzielenia

Inne podejście: pokazać, że suma reszt trzech składników , , przy dzieleniu przez jest wielokrotnością .

Dla nieparzystej — co dzieje się z ?

Jeśli , to . Czyli daje resztę przy dzieleniu przez .

Stąd daje resztę przy dzieleniu przez .

Reszta z przy dzieleniu przez 4.

— daje resztę przy dzieleniu przez .

Reszta z przy dzieleniu przez 4 to (bo ).

Zsumuj reszty: . Suma reszt jest podzielna przez 4, więc cała suma jest podzielna przez .

Punktacja CKE

  • 1 pkt — zapisanie ALBO rozłożenie wyrażenia na sumę składników podzielnych przez 4 z brakiem uzasadnienia ALBO analiza reszt z poprawnym wynikiem dla .
  • 2 pkt — pełne rozumowanie z wnioskiem, że wynik to dla pewnej .

Klucz — dowody podzielności

Trzy typowe ścieżki:

  1. Parametryzacja (, , , …) i rozwinięcie z wyciąganiem dzielnika przed nawias.
  2. Analiza reszt modulo dzielnik — wystarczy pokazać, że suma reszt jest wielokrotnością dzielnika.
  3. Rozkład na sumę składników jawnie podzielnych przez dzielnik (np. ).

Pierwszy jest najbezpieczniejszy. Wybierz parametryzację dopasowaną do zbioru ( nieparzyste → ).

Rozumiesz, jak to rozwiązać?

Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji

matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „dowody, podzielność, liczby nieparzyste" zrobisz samodzielnie.

Otwórz matury-online.pl