Zadanie 7
Matura z fizyki, maj 2025, poziom rozszerzony
Wymaganie: VII.3, VII.4 — soczewki cienkie, wzór soczewki, konstrukcja obrazów, rodzaje obrazów.
Treść zadania
Cienka soczewka szklana wytwarza obraz świecącego przedmiotu na ekranie. Przedmiot i ekran znajdują się po przeciwnych stronach soczewki. Na rysunku przedstawiono bieg dwóch charakterystycznych promieni przechodzących przez soczewkę.
Zadanie 7.1. (0–2) Oceń prawdziwość poniższych stwierdzeń. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.
- Obraz powstały na ekranie jest rzeczywisty.
- Soczewka jest skupiająca.
- Odległość przedmiotu od soczewki jest mniejsza niż jej ogniskowa.
Zadanie 7.2. (0–3) Wyznacz konstrukcyjnie położenie środka optycznego soczewki oraz jej ogniska . Podaj wartość ogniskowej w cm (odczyt z rysunku w skali).
Źródło: arkusz CKE MFIP-R0-100-2505. Otwórz oryginalny PDF
Rozwiązanie
7.1.
- (1) P — obraz powstaje na ekranie, więc jest rzeczywisty (promienie się rzeczywiście
przecinają). - (2) P — soczewka skupiająca, bo wytwarza obraz rzeczywisty (rozpraszająca daje wyłącznie
pozorny). - (3) F — aby powstał obraz rzeczywisty, przedmiot musi być dalej niż ogniskowa,
czyli .
7.2. Środek optyczny wyznaczamy jako przecięcie soczewki (osi głównej) z promieniem
przechodzącym bez załamania. Ognisko wyznaczamy jako punkt, w którym promień równoległy
do osi po przejściu przez soczewkę przecina oś. Z rysunku w skali ogniskowa cm
(dokładna wartość zależy od skali oryginału w arkuszu CKE).
Najczęstsze błędy: pomylenie obrazu rzeczywistego z pozornym (rzeczywisty można zarzutować na ekran), pomylenie warunku (rzeczywisty) z (pozorny, powiększony), brak uwzględnienia skali rysunku przy odczycie .
Rozwiązanie krok po kroku
7.1 — typ soczewki i obrazu
Obraz na ekranie = rzeczywisty = + soczewka skupiająca.
7.2 — konstrukcja
Promień nieodchylony przez środek + promień równoległy do osi → ognisko.
Rozumiesz, jak to rozwiązać?
Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji
matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „optyka geometryczna, soczewki cienkie, konstrukcja obrazu" zrobisz samodzielnie.
Otwórz matury-online.pl