m Matura-Online.pl Rozwiązania zadań maturalnych
MFAP-R0-100-2605 • Otwarte rozszerzone • 6 pkt • Trudność: ★★★★☆

Zadanie 1

Matura z fizyki, maj 2026, poziom rozszerzony

Wymaganie:

II.16) (SP) opisuje spadek swobodny. I.7) wyodrębnia z tekstu i wykresów informacje kluczowe dla opisywanego zjawiska. II.4) opisuje ruchy prostoliniowe jednostajne i jednostajnie zmienne, posługując się zależnościami położenia, wartości prędkości i przyspieszenia oraz drogi od czasu. II.6) (w 1.2 i 1.3) wyznacza położenie, wartość prędkości, wartość przyspieszenia i drogę w ruchu jednostajnie zmiennym na podstawie danych z wykresów.

Treść zadania

W chwili s z wysokości ponad podłożem wyrzucono pionowo w górę ciało . Wartość prędkości ciała w chwili oznaczymy jako . Ciało wzniosło się pionowo na wysokość maksymalną , po czym opadło na podłoże. Ciało porusza się w komorze próżniowej, bez działania sił oporu, w inercjalnym układzie odniesienia, w jednorodnym, ziemskim polu grawitacyjnym; .

Na wykresie (do zadań 1.2.–1.3.) zaznaczono punkty: , , (czas w sekundach).

1.1. (0–1) Analizujemy ruch ciała od chwili do momentu uderzenia w podłoże. Oceń prawdziwość stwierdzeń (P/F):

  1. Przyśpieszenie ciała zależy od jego masy.
  2. Czas trwania ruchu ciała zależy od .

1.2. (0–2) Oblicz .

1.3. (0–3) Oblicz .

Wykres zależności wysokości h ciała od czasu t – parabola z punktami A = (0; h₀), W = (0,8; h_max) i B = (1,8; 0).
Na podstawie: arkusz CKE MFAP-R0-100-2605 Oryginalny PDF CKE, str. 4

Źródło: arkusz CKE MFAP-R0-100-2605. Otwórz oryginalny PDF

Rozwiązanie

1.1. FP

  1. F — w polu grawitacyjnym bez oporów przyśpieszenie każdego ciała wynosi , niezależnie od masy.
  2. P — im większe , tym wyżej ciało się wzniesie i tym dłużej trwa cały ruch.

1.2. W fazie wznoszenia ruch jest jednostajnie opóźniony, a w punkcie prędkość spada do zera:

1.3. Od do ciało spada swobodnie przez :

Wysokość wzniesienia ponad punkt startu:

(Zasady oceniania podają wynik m.)

Typowy błąd / pułapka

Ruch nie jest symetryczny w czasie, bo start i lądowanie są na różnych wysokościach. Wznoszenie trwa 0,8 s, a spadanie 1,0 s — ciało spada z aż do podłoża, czyli niżej niż punkt startu. Założenie „skoro całość trwa 1,8 s, to wznoszenie zajmuje 0,9 s” jest błędne i psuje oba podpunkty.

W 1.1 stwierdzenie 2. łatwo pomylić z zależnością od masy. W spadku swobodnym czas nie zależy od masy, ale pytanie dotyczy zależności od — większa prędkość początkowa to dłuższy lot.

Kontrola wyniku. Podstaw do równania ruchu i sprawdź, czy przy wychodzi zero:

Treść zadania (CKE)

Zadanie 1 — fizyka 2026, poziom rozszerzony, arkusz CKE
Fragment arkusza CKE MFAP-R0-100-A-2605 — zadanie 1. Na podstawie: CKE, matura maj 2026, fizyka PR Oryginalny PDF CKE, str. 4

Trzy odcinki tego samego ruchu

FazaCzasOpis
wznoszenie 0,8 sjednostajnie opóźniony, maleje od do 0
spadanie poziom startu0,8 ssymetria względem wznoszenia
spadanie do podłoża0,2 sdodatkowy odcinek w dół

Razem 1,8 s. Symetria dotyczy tylko odcinka nad punktem startu — pozostały czas to spadek poniżej.

Trzy drogi do

Sposób 1 — przez (użyty wyżej): policz ze swobodnego spadku od do , odejmij .

Sposób 2 — wprost z równania ruchu: podstaw i :

Sposób 3 — z zasady zachowania energii: , po skróceniu masy wychodzi to samo.

CKE akceptuje każdy z nich — punktowana jest metoda i wynik, nie konkretna droga.

Punktacja CKE

  • 1.1. 1 pkt — obie oceny poprawne (FP).
  • 1.2. 2 pkt — poprawna metoda i wynik z jednostką (); 1 pkt za samo równanie .
  • 1.3. 3 pkt — metoda i wynik z jednostką (); 2 pkt i 1 pkt — za częściowe etapy (np. poprawne metody obliczenia m i m).
  • Razem: 6 pkt.

Rozumiesz, jak to rozwiązać?

Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji

matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „kinematyka, rzut pionowy w górę, wykres h(t), spadek swobodny” zrobisz samodzielnie.

Otwórz matury-online.pl