Zadanie 11
Matura z historii, maj 2024, poziom rozszerzony
Wymaganie: Wymagania ogolne III. Wojny religijne we Francji XVI w.; noc sw. Bartlomieja 1572; edykt nantejski 1598; Henryk IV Burbon.
Treść zadania
Zadanie sklada sie z dwoch podpunktow.
Zadanie 11.1. Kazdemu fragmentowi ze zrodla 1. przyporzadkuj wladce ze zrodla 2., ktory panowal we Francji w czasie wydarzen tam opisanych. Odpowiedzi zapisz ponizej.
Zadanie 11.2. Wyjasnij sens sformulowania "Paryz wart mszy", ktore przytoczono we fragmencie B.
Zrodlo 1, fragment A: noc sw. Bartlomieja (24 sierpnia 1572) — rzez hugenotow, smierc Coligny'ego. Fragment B: wladca wypowiadajacy slowa "Paryz wart mszy", zajmujacy stolice, podpisujacy pokoj z Hiszpania w Vervins, wydanie edyktu nantejskiego gwarantujacego prawa protestantom.
Źródło: arkusz CKE MHIP-R0-100-2405. Otwórz oryginalny PDF
Rozwiązanie
11.1.
- Fragment A — Karol IX (Walezy) — panowal we Francji 1560–1574, za jego rzadow doszlo do nocy sw. Bartlomieja (1572).
- Fragment B — Henryk IV (Burbon) — panowal 1589–1610, byl protestantem, przeszedl na katolicyzm slowami "Paryz wart mszy", w 1598 podpisal pokoj w Vervins i wydal edykt nantejski.
11.2. Henryk IV, krol Nawarry, przywodca hugenotow, zostal po smierci Henryka III dziedzicem tronu francuskiego. By moc objac wladze w katolickim Paryzu i zakonczyc wojny religijne, zdecydowal sie przejsc na katolicyzm. Sformulowanie "Paryz wart mszy" oznacza, ze cena za zdobycie tronu i pokoj w panstwie (stolica = Paryz) byla zmiana wyznania (msza katolicka). To pragmatyczny wybor polityczny — kompromis religijny dla wyzszego celu, jakim byla wladza nad zjednoczona Francja.
Zad. 11.1: uczen przypisuje Henryka IV do fragmentu A (rzezi) — blad. W 1572 panowal Karol IX. Zad. 11.2: uczen tlumaczy doslownie ("Paryz to wazne miasto") — wymagana interpretacja: konwersja religijna jako cena tronu.
Strona arkusza CKE z trescia zadania
Rozwiazanie
11.1. Fragment A (noc sw. Bartlomieja 1572) → Karol IX. Fragment B (“Paryz wart mszy”, pokoj w Vervins 1598, edykt nantejski) → Henryk IV Burbon.
11.2. Henryk IV jako protestant nie mogl objac katolickiej Francji bez konwersji. Mowiac “Paryz wart mszy” zaakceptowal zmiane wyznania w zamian za korone i zakonczenie wojen religijnych — klasyczny przyklad pragmatycznego raison d’etat (interesu panstwa) nad doktryna religijna.
Rozumiesz, jak to rozwiązać?
Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji
matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „noc sw. Bartlomieja, Henryk IV Burbon, Karol IX, edykt nantejski, hugenoci" zrobisz samodzielnie.
Otwórz matury-online.pl