Zadanie 6
Matura z historii, maj 2024, poziom rozszerzony
Wymaganie: II. Analiza i interpretacja historyczna. Zdający: 1) analizuje wydarzenia, zjawiska i procesy historyczne w kontekście epok i dostrzega zależności pomiędzy różnymi dziedzinami życia społecznego; 2) […] ocenia przydatność źródła do wyjaśnienia problemu historycznego […]. VIII. Gospodarcze i społeczne realia średniowiecznej Europy. Zdający: 1) charakteryzuje funkcjonowanie władzy, struktur społecznych i gospodarki w systemie feudalnym. (PP)
Treść zadania
Wyjaśnij zilustrowaną na drzeworycie strukturę społeczeństwa średniowiecznego. W odpowiedzi odwołaj się do trzech elementów graficznych drzeworytu.
Źródło: drzeworyt średniowieczny z postaciami opisanymi podpisami „Ty módl się” (duchowny), „Ty ochraniaj” (rycerz), „A ty pracuj” (chłop), nad nimi Chrystus.
Źródło: arkusz CKE MHIP-R0-100-2405. Otwórz oryginalny PDF
Rozwiązanie
Drzeworyt ilustruje trójpodziałowy model społeczeństwa średniowiecznego (oratores — bellatores — laboratores):
- Postać z napisem „Ty módl się” — przedstawia duchowieństwo (oratores), którego zadaniem jest modlitwa i opieka duchowa nad resztą społeczeństwa.
- Postać z napisem „Ty ochraniaj” — przedstawia rycerstwo/szlachtę (bellatores), którego zadaniem jest obrona zbrojna pozostałych stanów.
- Postać z napisem „A ty pracuj” — przedstawia chłopstwo (laboratores), którego zadaniem jest praca fizyczna utrzymująca dwa pozostałe stany.
Nad całym układem widnieje Chrystus — sankcjonując ten podział jako ustanowiony przez Boga; podział miał charakter trwały i dziedziczny, a każdy stan pełnił ściśle określoną funkcję.
Za 2 pkt nie wystarczy wymienić trzech stanów i odwołać się do trzech elementów drzeworytu (napisy, postacie: duchowni z pastorałem, postacie z koronami i mieczami, chłopi z motykami). Trzeba też dostrzec hierarchię (duchowni i rycerze wyżej niż chłopi) albo religijny porządek (nad całym układem Chrystus). Samo wyliczenie stanów z odwołaniem do trzech elementów daje 1 pkt.
Strona arkusza CKE z treścią zadania
Rozwiązanie
Drzeworyt ilustruje średniowieczny trójpodział społeczeństwa (oratores – bellatores – laboratores). Elementy graficzne, do których można się odwołać (wg zasad oceniania CKE):
- „Ty módl się” – postacie w strojach kapłańskich z pastorałem: duchowieństwo.
- „Ty ochraniaj” – postacie z koronami i mieczami: stan rycerski (szlachetnie urodzeni).
- „A ty pracuj” – postacie z motykami uprawiające ziemię: chłopi.
Na 2 pkt trzeba też dostrzec hierarchię (stan duchowny i rycerski są wyżej niż chłopi) albo religijny porządek – nad całością góruje Chrystus, co przedstawia ten podział jako ustanowiony przez Boga.
Rozumiesz, jak to rozwiązać?
Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji
matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „społeczeństwo feudalne, stany, modlący walczący pracujący” zrobisz samodzielnie.
Otwórz matury-online.pl