Zadanie 23
Matura z historii, maj 2024, poziom rozszerzony
Wymaganie: Wymagania ogolne III. Polska 1944–1948: przejmowanie wladzy przez komunistow; referendum 1946 ("3 razy tak"); falszerstwa wyborcze.
Treść zadania
Zadanie sklada sie z dwoch podpunktow.
Zadanie 23.1. Wymien dwie metody zobrazowane w zrodlach 1. i 2., ktore stosowali komunisci w celu przejecia wladzy w Polsce.
Zadanie 23.2. Rozstrzygnij, czy w swietle przedstawionych w zrodle 2. rzeczywistych wynikow referendum najwiecej odpowiedzi pozytywnych uzyskalo pytanie, do ktorego nawiazuje plakat ze zrodla 1. Odpowiedz uzasadnij, odwolujac sie do informacji z obu zrodel.
Zrodlo 1: plakat propagandowy "Czy jestes za zniesieniem Senatu? TAK" — przedstawia czarnoksieznika/szlachcica blokujacego "POSTEP" (woz z napisem) — "HAMOWAL POSTEP SPOLECZNY". Zrodlo 2: tabela wynikow referendum 1946 — Pytanie 1, 2, 3; wyniki oficjalne (68%, 77%, 91%) vs wyniki rzeczywiste (27%, 42%, 67%).
Źródło: arkusz CKE MHIP-R0-100-2405. Otwórz oryginalny PDF
Rozwiązanie
23.1. Dwie metody komunistow:
- Propaganda i manipulacja opinia publiczna — plakaty (np. zrodlo 1.) demonizujace przeciwnikow politycznych jako "hamulcowych postepu", uzywanie hasel emocjonalnych zamiast merytorycznych argumentow.
- Falszowanie wynikow wyborow/referendum — zrodlo 2. pokazuje razaca rozbieznosc miedzy wynikami oficjalnymi a rzeczywistymi (np. pytanie 1: oficjalnie 68%, rzeczywiscie 27%); komunisci sfalszowali wyniki referendum z 30 czerwca 1946.
23.2. Rozstrzygniecie: NIE.
Uzasadnienie: plakat ze zrodla 1. dotyczy pytania pierwszego referendum ("Czy jestes za zniesieniem Senatu?"). Z zrodla 2. wynika, ze rzeczywiste poparcie dla pytania 1. wynosilo tylko 27% — najmniej ze wszystkich trzech pytan. Najwyzsze rzeczywiste poparcie (67%) mialo pytanie 3. (najczesciej interpretowane jako dotyczace zachodniej granicy Polski na Odrze i Nysie). Wiec pytanie z plakatu uzyskalo NAJMNIEJ, nie najwiecej, odpowiedzi pozytywnych.
Zad. 23.1: uczen podaje tylko jedna metode — wymagane DWIE. Zad. 23.2: uczen patrzy na wyniki oficjalne (91% dla pyt. 3, ale 68% dla 1) i mowi "tak" — blad; trzeba patrzec na WYNIKI RZECZYWISTE (jak w pytaniu): 27% < 67%.
Strona arkusza CKE z trescia zadania
Rozwiazanie
23.1. (1) Propaganda i demonizacja przeciwnika (plakat zrodlo 1.); (2) falszerstwa wynikow glosowania (zrodlo 2. — rozbieznosc oficjalnych vs rzeczywistych liczb).
23.2. Plakat dotyczy pytania 1. Rzeczywiste wyniki: pyt. 1 = 27%, pyt. 3 = 67%. Pytanie z plakatu uzyskalo najmniej, nie najwiecej. Odpowiedz: nie.
Rozumiesz, jak to rozwiązać?
Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji
matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „referendum 1946 "3 razy tak", komunizm w Polsce, propaganda, falszerstwo wyborow" zrobisz samodzielnie.
Otwórz matury-online.pl