Zadanie 15
Matura z historii, maj 2024, poziom rozszerzony
Wymaganie: Wymagania ogolne III. Powstanie listopadowe 1830–1831; dyktatura Chlopickiego; piesni patriotyczne jako zrodlo historyczne.
Treść zadania
Zadanie sklada sie z dwoch podpunktow.
Zadanie 15.1. Podaj stosowana w historiografii nazwe powstania, ktorego dotycza zrodla.
Zadanie 15.2. Rozstrzygnij, ktora z wersji piesni cytowanej w zrodle 2. — A czy B — ma wymowe zgodna z ocena Chlopickiego wyrazona w zrodle 1. Odpowiedz uzasadnij, odwolujac sie do wybranej wersji piesni ze zrodla 2.
Zrodlo 1: fragment pamietnika z epoki o generale Chlopickim — dowodztwo nad wojskiem, a tu gromadzie stojacej pod oknem nikt prosby nie znalazl; oskarzony o brak woli walki, ostatecznie odsunal sie. Zrodlo 2: dwie wersje "Mazura" o Chlopickim — wersja A ("Nasz Chlopicki wojak dzielny, smialy!") i wersja B ("Nasz Chlopicki zuchow na pole nie wiedzie… A pograzka dla nas srodze!").
Źródło: arkusz CKE MHIP-R0-100-2405. Otwórz oryginalny PDF
Rozwiązanie
15.1. Powstanie listopadowe (1830–1831).
15.2. Rozstrzygniecie: wersja B.
Uzasadnienie: w zrodle 1. ocena Chlopickiego jest negatywna — pamietnikarz zarzuca mu brak woli walki, niezdolnosc do prowadzenia powstania, odsunięcie sie od dowodztwa. Wersja B piesni wlasnie taka ocene wyraza: "Nasz Chlopicki zuchow na pole nie wiedzie" — krytykuje go za bierność i niechec do bitwy, sygnalizujac niezadowolenie zolnierzy. Wersja A natomiast wychwala Chlopickiego jako "dzielnego, smialego" — to wymowa pozytywna, niezgodna z ocena ze zrodla 1.
Zad. 15.1: uczen pisze "powstanie styczniowe" — to inny zryw (1863). Mazur i Chlopicki = listopadowe. Zad. 15.2: uczen wybiera wersje A — wprowadza go w blad slowo "dzielny" w wersji A. Trzeba sprawdzic, ktora wersja zgadza sie z OCENA z zrodla 1 (a ta jest krytyczna) — wiec wersja B.
Strona arkusza CKE z trescia zadania
Rozwiazanie
15.1. Powstanie listopadowe (1830–1831) — Chlopicki byl jego dyktatorem.
15.2. Zrodlo 1. krytykuje Chlopickiego za brak inicjatywy i unikanie walki. Wersje piesni: A — pochlebna, B — krytyczna (“zuchow na pole nie wiedzie”). Wymowa zgodna z ocena ze zrodla 1 = wersja B.
Rozumiesz, jak to rozwiązać?
Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji
matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „powstanie listopadowe, Chlopicki, mazur listopadowy, dyktator" zrobisz samodzielnie.
Otwórz matury-online.pl