Zadanie 9
Matura z historii, maj 2024, poziom rozszerzony
Wymaganie: Wymagania ogolne III. Reformacja w Polsce; spory wyznaniowe XVI w.; bracia polscy (arianie) i kontr-program katolickiej Orzechowskiego.
Treść zadania
Rozstrzygnij, czy Stanislaw Orzechowski propagowal idee braci polskich (arian). Odpowiedz uzasadnij, odwolujac sie do napisu i wybranego elementu graficznego drzeworytu.
Zrodlo: alegoria wladzy — drzeworyt z dziela Stanislawa Orzechowskiego Quincunx, to jest wzor Korony Polskiej na cynku wystawiony. Tekst lacinski na drzeworycie: "Panstwo opiera sie na barkach papieza i krola; jesli ruszy sie jedna z tych podpor, zostanie zniszczona cala struktura krolestwa".
Źródło: arkusz CKE MHIP-R0-100-2405. Otwórz oryginalny PDF
Rozwiązanie
Rozstrzygniecie: NIE, Orzechowski NIE propagowal idei braci polskich (arian).
Uzasadnienie: bracia polscy (arianie) byli radykalna grupa reformacyjna — odrzucali dogmat Trojcy Swietej, negowali wladze papieska, glosili pacyfizm i postulat oddzielenia panstwa od Kosciola. Tymczasem napis na drzeworycie wyraznie stwierdza, ze panstwo opiera sie na DWOCH podporach — papiezu i krolu — co potwierdza wybrany element graficzny (postac krola i postac papieza/Kosciola podtrzymujacych korone/strukture krolestwa). Orzechowski byl wiec zwolennikiem scislego sojuszu tronu z Kosciolem katolickim i wladza papieska — przeciwienstwa programu braci polskich.
Uczen rozstrzyga "tak" myslac, ze "polskie" w nazwie "bracia polscy" wystarczy. Klucz: tresc napisu = filar papieski = katolicyzm + ultramontanizm = przeciwienstwo arianizmu.
Strona arkusza CKE z trescia zadania
Rozwiazanie
Orzechowski w Quincunx propaguje doktryne dwoch filarow Korony: papiez + krol. To jest typowy katolicki ultramontanizm — przeciwienstwo programu braci polskich (arian), ktorzy odrzucali dogmat Trojcy, wladze papieska i powiazanie panstwa z Kosciolem. Odpowiedz: nie, nie propagowal.
Rozumiesz, jak to rozwiązać?
Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji
matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „Stanislaw Orzechowski, Quincunx, bracia polscy, arianie, reformacja" zrobisz samodzielnie.
Otwórz matury-online.pl