Zadanie 9
Matura z historii, maj 2024, poziom rozszerzony
Wymaganie: II. Analiza i interpretacja historyczna. Zdający: 1) analizuje wydarzenia, zjawiska i procesy historyczne w kontekście epok i dostrzega zależności pomiędzy różnymi dziedzinami życia społecznego; 2) […] ocenia przydatność źródła do wyjaśnienia problemu historycznego […]. XVIII. Państwo polsko-litewskie w czasach ostatnich Jagiellonów. Zdający: 4) przedstawia sytuację wyznaniową na ziemiach państwa polsko-litewskiego w XVI wieku. (PP) XXI. Renesans w Polsce. Zdający: 1) ocenia dorobek polskiej myśli politycznej doby renesansu. (PP)
Treść zadania
Rozstrzygnij, czy Stanisław Orzechowski propagował idee braci polskich (arian). Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do napisu i wybranego elementu graficznego drzeworytu.
Źródło: alegoria władzy — drzeworyt z dzieła Stanisława Orzechowskiego Quincunx, to jest wzór Korony Polskiej na cynku wystawiony. Tekst łaciński na drzeworycie: „Państwo opiera się na barkach papieża i króla; jeśli ruszy się jedną z tych podpór, zostanie zniszczona cała struktura królestwa”.
Źródło: arkusz CKE MHIP-R0-100-2405. Otwórz oryginalny PDF
Rozwiązanie
Rozstrzygnięcie: NIE, Orzechowski NIE propagował idei braci polskich (arian).
Uzasadnienie: napis na drzeworycie głosi, że państwo opiera się na barkach papieża i króla, a ilustracja przedstawia papieża jako jeden z filarów państwa polskiego. Tymczasem arianie (bracia polscy) odrzucali autorytet papieża. Orzechowski bronił więc pozycji papiestwa w państwie, co jest sprzeczne z poglądami braci polskich.
Uwaga: punkt jest tylko za uzasadnienie odwołujące się i do napisu, i do elementu graficznego drzeworytu (papież jako jedna z podpór państwa). Samo rozstrzygnięcie albo samo przytoczenie napisu nie wystarcza.
Strona arkusza CKE z treścią zadania
Rozwiązanie
Napis na drzeworycie z Quincunxu mówi, że państwo opiera się na barkach papieża i króla, a ilustracja pokazuje papieża jako jeden z filarów państwa polskiego. Bracia polscy (arianie) odrzucali autorytet papieża, więc Orzechowski nie propagował ich idei. Odpowiedź: nie, nie propagował (zgodnie z zasadami oceniania CKE 2024, zad. 9).
Rozumiesz, jak to rozwiązać?
Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji
matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „Stanisław Orzechowski, Quincunx, bracia polscy, arianie, reformacja” zrobisz samodzielnie.
Otwórz matury-online.pl