Zadanie 12
Matura z historii, maj 2024, poziom rozszerzony
Wymaganie: Wymagania ogolne III. Rzeczpospolita XVII w.; elekcja vivente rege; Jan III Sobieski; barok w sztuce.
Treść zadania
Zadanie sklada sie z trzech podpunktow.
Zadanie 12.1. Podaj imiona wladcy, ktorego dotycza oba zrodla.
Zadanie 12.2. Podaj pojecie stosowane w historiografii, ktorym okresla sie dzialania nazwane w tekscie lepszym wyjsciem.
Zadanie 12.3. Rozstrzygnij, czy pomnik nagrobny ukazany w zrodle 2. jest przykladem sztuki baroku czy klasycyzmu. Odpowiedz uzasadnij, odwolujac sie do jednej cechy tego stylu widocznej na fotografii.
Zrodlo 1: fragment opracowania historycznego — po smierci Ludwika XIII, gdy nikt nie byl zdolny do kontynuowania wspolnie z malzonka dzialan, wladza krolewska przeszla w rece prymasa po nieudanej elekcji vivente rege (za zycia krola), gdzie wladca chcial zapewnic tron synowi. Zrodlo 2: fotografia pomnika nagrobnego w kosciele w Paryzu.
Źródło: arkusz CKE MHIP-R0-100-2405. Otwórz oryginalny PDF
Rozwiązanie
12.1. Jan III Sobieski (lub: Jan Sobieski; imie po lacinie "Ioannes" — chodzi o krola Polski Jana III Sobieskiego, ktorego malzonka byla Maria Kazimiera "Marysienka" d'Arquien, Francuska; po jego smierci w 1696 doszlo do bezkrolewia).
Uwaga: pelne imiona — Jan III. Pomnik nagrobny w Paryzu odnosi sie do polskiego krola pochowanego w kosciele/kaplicy w Paryzu LUB sceny upadku polskiej elekcji.
12.2. Elekcja vivente rege (za zycia krola) — czyli proba wyboru nastepcy tronu jeszcze za zycia panujacego wladcy, by zapewnic ciaglosc dynastyczna.
12.3. Rozstrzygniecie: barok.
Uzasadnienie: pomnik nagrobny prezentuje typowe cechy stylu barokowego — bogata dynamike form (silne ruchy postaci, dramatyczne pozy), teatralna draperie (rozwiana, faldzista zaslona/baldachim), bogata ornamentyke i alegorie. Klasycyzm cechowalby spokoj, statyka, surowe geometryczne formy, oszczednosc dekoracji — pomnik na fotografii ma natomiast wyrazna ekspresje, ruch i przepych — typowo barokowy patos.
Zad. 12.1: opracowanie wskazuje na "wladce, ktorego maizonka chciala kontynuowac dzialania" — uczen moze wskazac Ludwika XIII zamiast Jana III. Klucz: cala scena dotyczy elekcji vivente rege i prymasa, ktory przejmuje wladze — to polski kontekst, wiec Jan III Sobieski. Zad. 12.3: uczen zauwaza "starozytna" stylistyke i pisze "klasycyzm" — barok tez czerpie z antyku, ale przez DYNAMIKE i DRAPERIE.
Strona arkusza CKE z trescia zadania
Rozwiazanie
12.1. Jan III Sobieski. 12.2. Elekcja vivente rege (za zycia krola). 12.3. Barok — cechy widoczne: dynamika form, ekspresyjne pozy postaci, teatralna draperia, bogata ornamentyka i alegorie (przeciwienstwo statyki i surowej geometrii klasycyzmu).
Rozumiesz, jak to rozwiązać?
Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji
matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „Jan III Sobieski, Ludwik XIV, elekcje, barok, sztuka nagrobna" zrobisz samodzielnie.
Otwórz matury-online.pl