Zadanie 20
Matura z historii, maj 2024, poziom rozszerzony
Wymaganie: II. Analiza i interpretacja historyczna. Zdający: 1) analizuje wydarzenia, zjawiska i procesy historyczne w kontekście epok i dostrzega zależności pomiędzy różnymi dziedzinami życia społecznego; 2) […] ocenia przydatność źródła do wyjaśnienia problemu historycznego […]. XL. Narodziny i rozwój totalitaryzmów w okresie międzywojennym. Zdający: 1) wyjaśnia genezę powstania państwa sowieckiego i charakteryzuje jego politykę wewnętrzną i zagraniczną w okresie międzywojennym. (PP) 4) ukazuje skalę wewnętrznych represji w ZSRS […]. (PR)
Treść zadania
Zadanie składa się z dwóch podpunktów.
Zadanie 20.1. Rozstrzygnij, w którym źródle — 1. czy 2. — opisano przejawy Nowej Ekonomicznej Polityki. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do zawartych w nim informacji.
Zadanie 20.2. Oceń prawdziwość poniższych stwierdzeń. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F — jeśli jest fałszywe.
- Oba źródła dotyczą walki z Wielkim Głodem na Ukrainie.
- W źródle 1. opisano sytuację związaną z procesem kolektywizacji.
- W źródle 2. scharakteryzowano politykę gospodarczą zapoczątkowaną przez Stalina.
Źródło 1: relacja Wiktora Krawczenki — rodzina Worwanów (nie kułacy, dwa konie, krowa, świnia) odmawia wstąpienia do kołchozu („To moja ziemia”); zabrano im zboże, potem cały dobytek, narzędzia i inwentarz przekazano kołchozowi, a gospodarza ogłoszono kułakiem i aresztowano. Źródło 2: fragment pamiętnika — powstają legalne rynki pod gołym niebem (sprzedaż kasz, mąki, masła, cukru, jarzyn, wędlin; obiady, usługi szewskie i fryzjerskie); zniesiono nacjonalizację drobnych warsztatów zatrudniających nie więcej niż 20 osób.
Źródło: arkusz CKE MHIP-R0-100-2405. Otwórz oryginalny PDF
Rozwiązanie
20.1. Rozstrzygnięcie: źródło 2.
Uzasadnienie: głównym założeniem NEP było częściowe przywrócenie mechanizmów rynkowych, m.in. zgoda na małe prywatne przedsięwzięcia, prywatny handel i usługi. Źródło 2. opisuje legalne rynki, prywatną sprzedaż żywności i usługi oraz zniesienie nacjonalizacji drobnych warsztatów (do 20 pracowników). Źródło 1. opisuje przymusowe wcielanie chłopów do kołchozów, czyli kolektywizację.
20.2.
- F — żadne ze źródeł nie opisuje walki z Wielkim Głodem: źródło 1. dotyczy kolektywizacji, źródło 2. — NEP.
- P — źródło 1. opisuje przymus wstąpienia do kołchozu i konfiskatę dobytku, czyli kolektywizację.
- F — NEP wprowadzono w 1921 r. z inicjatywy Lenina, a nie Stalina.
Zad. 20.2, stwierdzenie 3: NEP zapoczątkował Lenin w 1921 r.; Stalin odszedł od niej i przeprowadził kolektywizację — stwierdzenie jest fałszywe. Za 2 pkt potrzebne są trzy poprawne oceny, za 1 pkt — dwie.
Strona arkusza CKE z treścią zadania
Rozwiązanie
20.1. Źródło 2. opisuje NEP: legalne rynki, prywatny handel i usługi, zniesienie nacjonalizacji drobnych warsztatów. Źródło 1. opisuje kolektywizację (przymus wstąpienia do kołchozu, konfiskata dobytku).
20.2. 1. F | 2. P | 3. F (NEP wprowadził Lenin, nie Stalin).
Rozumiesz, jak to rozwiązać?
Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji
matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „Wielki Głód, kolektywizacja, NEP, Stalin, ZSRR” zrobisz samodzielnie.
Otwórz matury-online.pl