Zadanie 19
Matura z historii, maj 2024, poziom rozszerzony
Wymaganie: Wymagania ogolne III. II Rzeczpospolita — ksztaltowanie granic; plebiscyty 1920–1921; Warmia i Mazury, Gorny Slask, Litwa Srodkowa, Slask Cieszynski; gen. Zeligowski.
Treść zadania
Zadanie sklada sie z dwoch podpunktow.
Zadanie 19.1. Ocen prawdziwosc ponizszych stwierdzen. Zaznacz P, jesli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F — jesli jest falszywe.
- Sposrod wydarzen, do ktorych nawiazuja znaczki A–D, z wydarzeniem najpozniejszym zwiazany jest znaczek A.
- Znaczek C nawiazuje do plebiscytu, ktory sie nie odbyl.
- Wydanie znaczka B nawiazuje do plebiscytu byl o znaczeniu, w wyniku ktorego do Polski przylaczono mniejsza czesc spornych terenow.
Zadanie 19.2. Podaj imie i nazwisko generala zwiazanego z powstaniem organizmu panstwowego, na ktorego obszarze byl w obiegu znaczek B.
Zrodlo: cztery znaczki pocztowe — A. Plebiscite, Olsztyn-Allenstein (Warmia i Mazury); B. Srodkowa Litwa (Litwa Srodkowa, Wilno); C. Slask, plebiscit (Cieszyn?); D. Komisja Rzadowa Gornego Slaska/Oberschlesien.
Źródło: arkusz CKE MHIP-R0-100-2405. Otwórz oryginalny PDF
Rozwiązanie
19.1.
- F (falsz) — sposrod wydarzen najpozniejszym z nich jest plebiscyt na Gornym Slasku i jego nastepstwa (1921), wiec najpozniejszy zwiazany jest ze znaczkiem D (Gorny Slask), NIE ze znaczkiem A (Warmia i Mazury, plebiscyt 11 lipca 1920).
- P (prawda) — znaczek C (Slask Cieszynski) nawiazuje do plebiscytu, ktory NIE odbyl sie — pierwotnie zaplanowany na Slasku Cieszynskim plebiscyt zostal odwolany, a podzialu dokonano decyzja Rady Ambasadorow w 1920 (podzial po rzece Olzie).
- F (falsz) — znaczek B dotyczy Litwy Srodkowej (Wilenszczyzny), gdzie odbyly sie wybory do Sejmu Wilenskiego (1922), ktory uchwalil przylaczenie obszaru do Polski. NIE byl to plebiscyt w klasycznym sensie i NIE wiazal sie z przylaczeniem MNIEJSZEJ czesci — przylaczono caly obszar Litwy Srodkowej.
19.2. General Lucjan Zeligowski — w pazdzierniku 1920 dokonal pozorowanego buntu i zajal Wilno, tworzac Litwe Srodkowa (Republika Litwy Srodkowej, 1920–1922).
Punkt 3 jest trudny — uczen moze interpretowac "Litwe Srodkowa" jako plebiscyt z mniejszoscia. Klucz: na Litwie Srodkowej nie bylo klasycznego plebiscytu w stylu Wersalu (byly wybory do Sejmu, ktory potem przylaczyl). Zad. 19.2: uczen pisze "Pilsudski" — to blad; akcje przeprowadzil Zeligowski (oficjalnie "samowolnie", w istocie za zgoda Pilsudskiego).
Strona arkusza CKE z trescia zadania
Rozwiazanie
19.1. 1. F | 2. P | 3. F.
19.2. Gen. Lucjan Zeligowski — twórca Litwy Srodkowej (1920 — “bunt Zeligowskiego”, zajecie Wilna).
Rozumiesz, jak to rozwiązać?
Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji
matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „plebiscyty 1920-1921, Gorny Slask, Warmia i Mazury, Litwa Srodkowa, powstania" zrobisz samodzielnie.
Otwórz matury-online.pl