Zadanie 22
Matura z historii, maj 2024, poziom rozszerzony
Wymaganie: I. Chronologia historyczna. Zdający: 1) porządkuje i synchronizuje wydarzenia z […] dziejów ojczystych. II. Analiza i interpretacja historyczna. Zdający: 1) analizuje wydarzenia, zjawiska i procesy historyczne w kontekście epok i dostrzega zależności pomiędzy różnymi dziedzinami życia społecznego; 2) […] ocenia przydatność źródła do wyjaśnienia problemu historycznego […]. Zadanie 22.2 także: 3) dostrzega mnogość perspektyw badawczych oraz różnorakie interpretacje historii i ich przyczyny; I. Historia jako nauka. Zdający: analizuje różne oceny historiografii, dotyczące dziejów ojczystych i powszechnych. (PR) L. Działalność władz Rzeczypospolitej Polskiej na uchodźstwie i w okupowanym kraju. Zdający: 8) charakteryzuje powstanie warszawskie (uwarunkowania polityczne, przebieg walk, następstwa powstania, postawę aliantów i Związku Sowieckiego). (PP)
Treść zadania
Zadanie składa się z dwóch podpunktów.
Zadanie 22.1. Podaj datę dzienną wydarzenia określonego w źródle 1. jako godzina „W”.
Zadanie 22.2. Porównaj przedstawione w źródłach 1. i 2. opinie na temat skutków powstania warszawskiego — podaj dwa podobieństwa między tymi opiniami: jedno odnoszące się do skutków międzynarodowych powstania (A), drugie — do jego skutków dla wewnętrznych losów Polski (B).
Źródło 1: fragment opracowania historycznego (Polski wiek XX) — punkty, które mogą zaakceptować nawet przeciwnicy decyzji o godzinie „W”: zatrzymanie Sowietów na linii Wisły opóźniło marsz Armii Czerwonej w głąb III Rzeszy; obłudna gra Stalina uświadomiła Zachodowi prawdziwe oblicze sowieckiego ekspansjonizmu — powstanie było jednym z pierwszych katalizatorów zimnej wojny; powstanie ocaliło odrębność państw satelickich; pamięć tragedii powstania miała powstrzymywać Polaków przed rozlewem krwi w 1956 r., a Sierpień 1980 i „Solidarność” są owocami refleksji nad tą tragedią. Źródło 2: fragment opracowania N. Daviesa (Powstanie ’44) — powstanie było istotnym krokiem w kierunku zimnej wojny, bo ujawniło złą wolę Stalina; pamięć o nim łagodziła plany Kremla, ułatwiała porozumienie Kościoła z państwem i stała się źródłem ideałów „Solidarności”, która wskrzesiła dążenia AK bez ich metod; „Syndrom Powstania” uchronił Polskę od losu Węgrów w 1956 r. i sprawił, że Polska wyzwoliła się bez gwałtu.
Źródło: arkusz CKE MHIP-R0-100-2405. Otwórz oryginalny PDF
Rozwiązanie
22.1. 1 sierpnia (1944 r.) — wybuch powstania warszawskiego.
22.2.
- Podobieństwo A — skutki międzynarodowe: obaj autorzy uważają, że stosunek Stalina do powstania ujawnił Zachodowi prawdziwe intencje ZSRR i przyczynił się do zimnowojennego konfliktu między ZSRR a mocarstwami zachodnimi.
- Podobieństwo B — skutki dla wewnętrznych losów Polski: według obu autorów pamięć o tragedii powstania powstrzymywała Polaków przed zbrojnym zrywem w czasach komunizmu (np. w 1956 r.), a idea „Solidarności” i jej pokojowego charakteru wyrosła z refleksji nad powstaniem.
Zad. 22.1: zasady oceniania wymagają daty dziennej — 1 sierpnia; rok 1944 jest podany w kluczu w nawiasie kwadratowym, więc nie jest warunkiem punktu. Zad. 22.2: za 2 pkt trzeba podać dwa podobieństwa (A — międzynarodowe, B — wewnętrzne), za jedno — 1 pkt. Podobieństwo musi występować w obu źródłach.
Strona arkusza CKE z treścią zadania
Rozwiązanie
22.1. Godzina „W” = 1 sierpnia 1944 r., godz. 17:00 (wybuch powstania warszawskiego).
22.2. A (skutki międzynarodowe): obaj autorzy uważają, że postawa Stalina wobec powstania ujawniła Zachodowi rzeczywiste zamiary ZSRR – powstanie było „jednym z pierwszych katalizatorów zimnej wojny” (źródło 1.) i „istotnym krokiem w jej kierunku” (źródło 2.). B (skutki dla Polski): według obu autorów pamięć o tragedii powstania powstrzymywała Polaków przed zbrojnym zrywem w czasach komunizmu (1956 r.), a idea „Solidarności” i jej pokojowego charakteru wyrosła z refleksji nad powstaniem.
Rozumiesz, jak to rozwiązać?
Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji
matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „powstanie warszawskie, zimna wojna, Solidarność, „godzina W”” zrobisz samodzielnie.
Otwórz matury-online.pl