Zadanie 7
Matura z historii, maj 2024, poziom rozszerzony
Wymaganie: I. Chronologia historyczna. Zdający: 1) porządkuje i synchronizuje wydarzenia z […] dziejów ojczystych; 2) dostrzega zmienność i dynamikę wydarzeń w dziejach, a także ciągłość procesów historycznych i cywilizacyjnych. II. Analiza i interpretacja historyczna. Zdający: 1) analizuje wydarzenia, zjawiska i procesy historyczne w kontekście epok i dostrzega zależności pomiędzy różnymi dziedzinami życia społecznego; 2) […] ocenia przydatność źródła do wyjaśnienia problemu historycznego […]. IX. Polska w okresie wczesnopiastowskim. Zdający: 3) rozpoznaje tendencje centralistyczne i decentralistyczne w życiu politycznym państwa polskiego w X–XII w. (PP); 2) dokonuje bilansu panowania władców piastowskich (do 1138 r.). (PR)
Treść zadania
Rozstrzygnij, w którym fragmencie kroniki — A czy B — zostały opisane wydarzenia chronologicznie późniejsze. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do informacji zawartych w obu fragmentach.
Źródło: dwa fragmenty Kroniki polskiej Anonima tzw. Galla. Fragment A: Henryk V przygotowuje się do wkroczenia do Polski, żąda od władcy Polski przyjęcia z powrotem brata oraz płacenia rocznie 300 grzywien trybutu lub dostarczania tyluż rycerzy na wyprawę; władca odmawia. Fragment B: rozważania o wypędzeniu króla z Polski w związku z grzechem zdrady i obcięcia członków biskupa.
Źródło: arkusz CKE MHIP-R0-100-2405. Otwórz oryginalny PDF
Rozwiązanie
Rozstrzygnięcie: chronologicznie późniejszy jest fragment A.
Uzasadnienie: fragment B odnosi się do sporu króla Bolesława Śmiałego z biskupem Stanisławem (1079) — król wydał biskupa „za zdradę” na obcięcie członków i został wypędzony z kraju. Fragment A opisuje wyprawę króla niemieckiego Henryka V, który zażądał od Bolesława Krzywoustego trybutu i przyjęcia z powrotem brata Zbigniewa (najazd w 1109 r.). Wydarzenia z fragmentu A są więc o kilkadziesiąt lat późniejsze.
Uczeń myli identyfikację władców: „władca Polski” w obu fragmentach to inny Bolesław. Fragment B = Bolesław II Śmiały + biskup Stanisław (1079); fragment A = Bolesław III Krzywousty + Henryk V (1109).
Strona arkusza CKE z treścią zadania
Rozwiązanie
Trzeba rozpoznać dwa różne wydarzenia opisane w kronice Galla:
- Fragment B – wypędzenie Bolesława Śmiałego po konflikcie z biskupem Stanisławem (1079).
- Fragment A – wyprawa Henryka V na Polskę rządzoną przez Bolesława Krzywoustego, żądanie trybutu i przyjęcia z powrotem brata Zbigniewa (1109).
Późniejszy jest fragment A – wydarzenia z 1109 r. nastąpiły kilkadziesiąt lat po sporze z 1079 r.
Rozumiesz, jak to rozwiązać?
Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji
matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „Bolesław Śmiały, Henryk V, Krzywousty, Anonim Gall” zrobisz samodzielnie.
Otwórz matury-online.pl