Zadanie 5
Matura z historii, maj 2024, poziom rozszerzony
Wymaganie: II. Analiza i interpretacja historyczna. Zdający: 1) analizuje wydarzenia, zjawiska i procesy historyczne w kontekście epok i dostrzega zależności pomiędzy różnymi dziedzinami życia społecznego; 2) […] ocenia przydatność źródła do wyjaśnienia problemu historycznego […]. VI. Europa wczesnego średniowiecza. Zdający: 3) charakteryzuje kierunki ekspansji Normanów. (PR) Zadanie 5.2 także: V. Bizancjum i świat islamu. Zdający: 1) lokalizuje w […] przestrzeni cesarstwo bizantyjskie […]. (PP)
Treść zadania
Zadanie składa się z dwóch podpunktów.
Zadanie 5.1. Rozstrzygnij, czy wezwanie papieża cytowane w źródle 1. przyczyniło się do rozpoczęcia wypraw, których przebieg zaznaczono na mapie przedstawionej w źródle 2. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do informacji z obu źródeł.
Zadanie 5.2. Podaj nazwę państwa, w którego stolicy kończył się szlak „od Waregów do Greków”.
Źródło 1. Fragment mowy papieża: „Wszak jest koniecznością, abyście niezwłocznie podążyli z pomocą waszym braciom zamieszkującym na Wschodzie i potrzebującym waszej, niejednokrotnie obiecywanej im pomocy. Na nich zwalili się bowiem, jak o tym większości z was już doniesiono, Turcy i Arabowie, którzy dotarli aż do Morza Śródziemnego [...]. Zajmując coraz dalsze ziemie tychże chrześcijan, oni uzyskali nad nimi przewagę, niejednokrotnie rozbijając ich w walce, wielu zabili lub wzięli do niewoli, kościoły porozbijali, a imperium spustoszyli”. Źródło 2: mapa przedstawiająca trasy średniowiecznych wypraw — legenda: pierwotne obszary zamieszkiwania, obszary osiedlania się, kierunki wypraw, szlak „od Waregów do Greków”.
Źródło: arkusz CKE MHIP-R0-100-2405. Otwórz oryginalny PDF
Rozwiązanie
5.1. Rozstrzygnięcie: NIE.
Uzasadnienie: papież (Urban II) wzywał do pomocy chrześcijanom na Wschodzie, podbitym przez Turków i Arabów; skutkiem tego apelu były krucjaty do Ziemi Świętej. Mapa w źródle 2. przedstawia natomiast kierunki wypraw Wikingów (Normanów) — m.in. na Islandię, Wyspy Brytyjskie, wyspy na Morzu Śródziemnym i na Ruś — oraz szlak „od Waregów do Greków”, a nie wyprawy krzyżowe.
5.2. Cesarstwo Bizantyjskie (Bizancjum, cesarstwo wschodniorzymskie) — szlak „od Waregów do Greków” kończył się w Konstantynopolu.
Uczeń widzi mapę z dużymi strzałkami w kierunku południowym i myli wyprawy normańskie z krucjatami. Klucz: zauważyć oznaczenie „szlak od Waregów do Greków” oraz „pierwotne obszary zamieszkiwania” w Skandynawii — to identyfikuje Wikingów, nie krzyżowców.
Strona arkusza CKE z treścią zadania
Rozwiązanie
5.1. Mowa to wezwanie papieża Urbana II (Clermont, 1095) – jej skutkiem były krucjaty do Ziemi Świętej. Mapa pokazuje wyprawy Wikingów (Normanów) ze Skandynawii (pierwotne obszary zamieszkiwania) i szlak „od Waregów do Greków”. To dwa różne procesy historyczne – krucjat nie zaznaczono na tej mapie. Odpowiedź: nie.
5.2. Szlak „od Waregów do Greków” prowadził ze Skandynawii rzekami Rusi (m.in. Dnieprem) do Konstantynopola – stolicy Cesarstwa Bizantyjskiego (Bizancjum).
Rozumiesz, jak to rozwiązać?
Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji
matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „krucjaty, wyprawy krzyżowe, Urban II, szlak od Waregów do Greków” zrobisz samodzielnie.
Otwórz matury-online.pl