m Matura-Online.pl Rozwiązania zadań maturalnych
EWOP-R0-100-2105 • Zamknięte (na dobieranie) • 1 pkt • Trudność: ★★★☆☆

Zadanie 10

Matura z WOS-u, maj 2021, poziom rozszerzony

Wymaganie:

  1. Instytucja państwa. Zdający: 3) opisuje najważniejsze teorie genezy państwa (Arystotelesa, teistyczna, umowy społecznej, podboju, marksistowska).

Treść zadania

Materiał źródłowy: „O koncepcjach genezy państwa” (E. Zieliński, Nauka o państwie i polityce, Warszawa 1999):

  • Fragment 1. Każdy obywatel składa suwerenowi rodzaj przyrzeczenia, oświadczając: „Daję upoważnienie i przekazuję moje uprawnienia do rządzenia moją osobą temu oto człowiekowi [...] pod tym warunkiem, że i ty przekazujesz mu swoje uprawnienia i upoważniasz go do wszystkich swoich działań w sposób podobny”.
  • Fragment 2. Państwo pochodzi z natury: „[…] człowiek jest z natury stworzony do życia w państwie, taki zaś, który z natury, a nie przez przypadek, żyje poza państwem, jest albo nędznikiem, albo nadludzką istotą […]”.
  • Fragment 3. „Jednego tylko jeszcze brakowało, instytucji, która […] by uwieczniła nie tylko powstający podział społeczeństwa na klasy, lecz również i prawo klas posiadających do wyzyskiwania klas nieposiadających oraz panowanie pierwszych nad ostatnimi. Taka instytucja zjawiła się. Wynaleziono państwo”.

Polecenie CKE: „Do każdego fragmentu przyporządkuj nazwę właściwej koncepcji genezy państwa. Odpowiedzi wybierz spośród: arystotelesowska, marksistowska, podboju i przemocy, umowy społecznej, teistyczna.”

Źródło: arkusz CKE EWOP-R0-100-2105. Otwórz oryginalny PDF

Rozwiązanie

Zasady oceniania CKE (1 p. za trzy poprawne przyporządkowania):

  1. umowy społecznej – obywatele przekazują swoje uprawnienia suwerenowi na zasadzie wzajemności (myśl T. Hobbesa),
  2. arystotelesowska – człowiek jest z natury stworzony do życia w państwie,
  3. marksistowska – państwo powstało, by utrwalić podział na klasy i panowanie klas posiadających.
Typowy błąd / pułapka

Uwaga: we fragmencie 3. jest mowa o panowaniu jednych nad drugimi, ale chodzi o klasy społeczne i wyzysk – to koncepcja marksistowska, a nie koncepcja podboju i przemocy (ta wywodzi państwo z podboju jednej grupy przez inną). Koncepcja teistyczna (boskie pochodzenie władzy) nie pasuje do żadnego fragmentu.

Strona arkusza

WOS PR 2021, zadanie 10

Po co to umieć

Koncepcje genezy państwa to fundament filozofii politycznej i podstawa do zrozumienia różnic między liberalizmem (Locke), absolutyzmem (Hobbes) i radykalną demokracją (Rousseau).

Rozumiesz, jak to rozwiązać?

Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji

matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „Koncepcje genezy państwa – umowa społeczna, arystotelesowska, marksistowska” zrobisz samodzielnie.

Otwórz matury-online.pl