Zadanie 24
Matura z WOS-u, maj 2021, poziom rozszerzony
Wymaganie: 24.1: 34. Prawo administracyjne. Zdający: 3) wyjaśnia, jak odwołać się od decyzji i postanowień organów administracyjnych (odwołanie, zażalenie, skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego, skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego); 35. Obywatel wobec prawa. Zdający: 1) odnajduje w odpowiednim akcie prawnym przepis dotyczący wybranego kazusu prawnego i interpretuje go. 24.2: 38. Światowy i europejski system ochrony praw człowieka. Zdający: 3) charakteryzuje systemy ochrony praw człowieka w ramach Rady Europy; 43. Integracja europejska. Zdający: 4) przedstawia cele, genezę i zasady działania Rady Europy; ocenia jej rolę we współczesnej Europie.
Treść zadania
Materiał źródłowy:
- Przepisy prawne z Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (Dz.U. 1993, nr 61, poz. 284): Art. 34. Trybunał może przyjmować skargi każdej osoby, organizacji pozarządowej lub grupy jednostek, która uważa, że stała się ofiarą naruszenia przez jedną z Wysokich Układających się Stron praw zawartych w Konwencji lub jej Protokołach. [...] Art. 35.1. Trybunał może rozpatrywać sprawę dopiero po wyczerpaniu wszystkich środków odwoławczych, przewidzianych prawem wewnętrznym, zgodnie z powszechnie uznanymi zasadami prawa międzynarodowego, i jeśli sprawa została wniesiona w ciągu sześciu miesięcy od daty podjęcia ostatecznej decyzji.
- „O skardze do ETPCz – sytuacja fikcyjna”: Jan Jacki, obywatel Polski, odwołał się w terminie od niekorzystnej dla niego decyzji podjętej przez Starostę Powiatu Wyszkowskiego do Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego. Ten utrzymał w mocy kwestionowane rozstrzygnięcie sprawy. W odpowiednim terminie, we wrześniu 2018 roku, Jacki zaskarżył decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. WSA uznał prawidłowe stanowisko organów obu instancji w rozpatrywanej sprawie. W styczniu 2019 roku Jacki złożył w tej sprawie skargę indywidualną do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu skonstruowaną według właściwego wzoru.
24.1. Rozstrzygnij, czy trybunał, którego dotyczą materiały źródłowe, miałby podstawy do rozpatrzenia wskazanej w tekście skargi Jana Jackiego. Odpowiedź uzasadnij, odnosząc się do unormowania z przytoczonych przepisów prawnych.
24.2. Dokończ zdanie. Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych. Trybunał, którego dotyczą materiały źródłowe, działa w ramach systemu ochrony praw i wolności człowieka stworzonego przez A. Radę Europy. B. Unię Europejską. C. Organizację Narodów Zjednoczonych. D. Organizację Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie.
Źródło: arkusz CKE EWOP-R0-100-2105. Otwórz oryginalny PDF
Rozwiązanie
24.1. Zasady oceniania CKE:
- Rozstrzygnięcie: nie.
- Uzasadnienie: art. 35 ust. 1 Konwencji mówi, że Trybunał może rozpatrywać sprawę dopiero po wyczerpaniu wszystkich środków odwoławczych przewidzianych prawem wewnętrznym, a Jan Jacki nie wykorzystał dwuinstancyjności postępowania przed sądami administracyjnymi – nie wniósł skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
1 p. – za poprawne rozstrzygnięcie i uzasadnienie.
24.2. A. Radę Europy (zasady oceniania CKE). 1 p. Europejski Trybunał Praw Człowieka w Strasburgu orzeka na podstawie Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, przyjętej w ramach Rady Europy (obecnie 46 państw członkowskich – od wykluczenia Rosji 16 marca 2022 r.).
Uwaga: stan prawny z 2021 r. Na mocy Protokołu nr 15 do Konwencji od 1 lutego 2022 r. skargę do ETPCz wnosi się w ciągu czterech (a nie sześciu) miesięcy od daty podjęcia ostatecznej decyzji krajowej.
W 24.1 rozstrzygające jest to, że postępowanie przed sądami administracyjnymi jest dwuinstancyjne: od wyroku WSA przysługuje skarga kasacyjna do NSA. Jacki z niej nie skorzystał, więc nie wyczerpał krajowych środków odwoławczych – termin nie ma tu znaczenia.
W 24.2 nie myl Rady Europy (organizacja międzynarodowa ze Strasburga, ETPCz) z Radą Europejską i Radą Unii Europejskiej (instytucje UE). Sądem UE jest Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w Luksemburgu.
Strona arkusza
Po co to umieć
Skargę do ETPCz można wnieść dopiero po wyczerpaniu krajowych środków odwoławczych i w terminie liczonym od ostatecznej decyzji krajowej. W dniu egzaminu (2021 r.) termin wynosił sześć miesięcy, od 1 lutego 2022 r. – cztery miesiące.
Rozumiesz, jak to rozwiązać?
Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji
matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „Skarga do ETPCz – wyczerpanie krajowych środków odwoławczych (NSA); Rada Europy” zrobisz samodzielnie.
Otwórz matury-online.pl