Zadanie 22

Materiał źródłowy: tekst „O polskim systemie podatkowym” (J. Kapiszewski, M. Chądzyński, Jak rozciągała się siatka płac, czyli skąd się wzięły nierówności płacowe w Polsce, 2017, serwisy.gazetaprawna.pl): Innym powodem narastania nierówności w dochodach może być nasz system podatków od dochodu. Po wprowadzeniu PIT w pierwszej połowie lat 90. system stopniowo ewoluował do postaci, jaką mamy dzisiaj – czyli niemal liniowego. Stawki PIT, co prawda, mamy dwie, ale na tę wyższą, 32-procentową, łapie się zaledwie 3 proc. podatników. Ale to jeszcze nie jest decydujące. Gorzej, że w systemie jest wyrwa w postaci 19-procentowego liniowego PIT dla działalności gospodarczej. […] W ciągu ośmiu lat przeciętny dochód bogatego liniowca wzrósł o 18 proc. Zamożny podatnik rozliczający się z fiskusem według skali zwiększył […] [go] w tym czasie o 5,6 proc. […] [N]a liniowy PIT uciekają dobrze opłacani specjaliści, którzy, pracując na umowach o pracę, musieliby płacić 32-procentowy podatek. Zachęt, aby się samozatrudnić, mają więcej, np. ryczałtowe składki ZUS. Przy dochodzie rzędu 25 tys. zł miesięcznie (a najbogatsi liniowcy taki średni dochód brutto uzyskiwali w 2015 r.) wynoszą ich one około 1200 zł – czyli niecałe 5 proc. tego dochodu. A to dużo mniej niż ponad 19 proc., jakie musi zapłacić etatowiec. To sprawia, że system staje się wręcz regresywny.

22.1. Odnosząc się do tekstu, wyjaśnij, w jakiej sytuacji stawka podatku PIT nie jest progresywna.

22.2. Sformułuj argument i kontrargument do tezy: przedstawione w tekście działania podatników wybierających samozatrudnienie są dla nich korzystne.