Zadanie 26 — rozwiązanie, matura WOS-u maj 2021, PR

Zadanie 26

Matura z WOS-u, maj 2021, poziom rozszerzony

Wymaganie:

26.1: 42. Systemy bezpieczeństwa i współpracy. Zdający: 2) opisuje cele i metody działania ONZ oraz kompetencje jej organów (Zgromadzenie Ogólne, Rada Bezpieczeństwa); 44. Europa wśród światowych mocarstw. Zdający: 2) przedstawia na przykładach znaczenie supermocarstw i mocarstw regionalnych dla ładu światowego. 26.2: 44. Europa wśród światowych mocarstw. Zdający: 1) rozróżnia typy ładów światowych (jedno-, dwu- i wielobiegunowy), odwołując się do historii XX i XXI w.

Treść zadania

Materiał źródłowy: wykres „Stosowanie prawa weta przez stałych członków Rady Bezpieczeństwa ONZ – liczba wet” (na podstawie: www.globalpolicy.org):

Okres	ZSRR/Rosja	USA	pozostałe państwa	Razem
1976–1985	6	34	20	60
1986–1995	2	24	11	37
1996–2005	1	10	2	13
2006–2012	6	3	5	14

26.1. Podaj nazwy państw stałych członków Rady Bezpieczeństwa ONZ określonych na wykresie jako „pozostałe państwa”.

26.2. Rozstrzygnij, któremu typowi ładu międzynarodowego towarzyszyła większa liczba wet w Radzie Bezpieczeństwa ONZ. Odpowiedź uzasadnij, odnosząc się do danych z wykresu.

Wykres słupkowy liczby wet w Radzie Bezpieczeństwa ONZ w latach 1976–2012, z podziałem na ZSRR/Rosję, USA i pozostałe państwa. — Wykres. Stosowanie prawa weta przez stałych członków Rady Bezpieczeństwa ONZ Na podstawie: arkusz CKE EWOP-R0-100-2105 Oryginalny PDF CKE, str. 17

Źródło: arkusz CKE EWOP-R0-100-2105. Otwórz oryginalny PDF

Rozwiązanie

26.1. Zasady oceniania CKE (1 p. za trzy poprawne nazwy):

Chińska Republika Ludowa / Chiny / ChRL,
Republika Francuska / Francja,
Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej / Wielka Brytania / Zjednoczone Królestwo.

26.2. Zasady oceniania CKE (1 p. za nazwę i uzasadnienie):

Nazwa: ład dwubiegunowy / bipolarny / dwumocarstwowy / jałtański / zimnowojenny / dwublokowy.
Uzasadnienie: w okresie 10 lat tego ładu (1976–1985) było najwięcej wet – ponad czterokrotnie więcej niż w dziesięcioleciu ładu postzimnowojennego (60 wobec 13 w latach 1996–2005).

Typowy błąd / pułapka

W 26.1 „pozostałe państwa” to stali członkowie poza USA i ZSRR/Rosją – nie wpisuj niestałych członków Rady Bezpieczeństwa (tylko stali mają prawo weta).

W 26.2 uzasadnienie musi przytaczać dane z wykresu, np. porównanie liczby wet w latach 1976–1985 i 1996–2005.

Strona arkusza

Po co to umieć

Prawo weta mają tylko stali członkowie Rady Bezpieczeństwa ONZ: Chiny, Francja, Rosja (wcześniej ZSRR), USA i Wielka Brytania. Dane o wetach w kolejnych dekadach pozwalają porównać ład zimnowojenny i postzimnowojenny.

Treść zadania

Rozwiązanie

Strona arkusza

Po co to umieć

Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji