Zadanie 23

Trzy kategorie praw i wolności w Konstytucji RP:

Prawa i wolności osobiste (art. 38–56) – chronią autonomię i godność
osoby: prawo do życia (38), nietykalność i wolność osobista (41), prawo
do sądu (45), prawo do prywatności (47), zakaz tortur (40), wolność
sumienia i religii (53), wolność słowa (54).

Prawa i wolności polityczne (art. 57–63) – dotyczą udziału w życiu
publicznym: wolność zgromadzeń (57), wolność zrzeszania się (58), prawo
do udziału w referendum i wyborach (62), prawo dostępu do służby publicznej
(60), petycje (63).

Prawa i wolności ekonomiczne, socjalne i kulturalne (art. 64–76) –
dotyczą sfery bytu materialnego, pracy i kultury: prawo własności (64),
prawo do pracy i wyboru zawodu (65), bezpieczne warunki pracy (66), prawo
do zabezpieczenia społecznego (67), prawo do ochrony zdrowia (68),
prawo do nauki (70), ochrona rodziny (71), prawa konsumenta (76).

Typowe przyporządkowanie:

• art. 68 ("Każdy ma prawo do ochrony zdrowia") → ekonomiczne, socjalne
  i kulturalne (prawo socjalne);
• art. 60 ("Obywatele polscy korzystający z pełni praw publicznych mają
  prawo dostępu do służby publicznej") → polityczne;
• art. 40 ("Nikt nie może być poddany torturom...") → osobiste.