Zadanie 4
Matura z WOS-u, maj 2021, poziom rozszerzony
Wymaganie:
Treść zadania
Materiał źródłowy: tekst „O jednej z mniejszości w Rzeczypospolitej Polskiej” (na podstawie: www.gov.pl): Mają oni w Polsce status mniejszości etnicznej, a nie – mniejszości narodowej. W ostatnim spisie powszechnym przynależność do tej mniejszości zadeklarowało ponad 300 osób. Ich przodkowie przybyli w średniowieczu na tereny ówczesnej Polski z Krymu. Ich religia wyodrębniła się z judaizmu, a język wywodzi się z grupy tureckiej.
4.1. Podaj nazwę mniejszości etnicznej opisanej w tekście.
4.2. Wyjaśnij różnicę między typami mniejszości, których nazwy podkreślono w tekście, w prawodawstwie Rzeczypospolitej Polskiej.
Źródło: arkusz CKE EWOP-R0-100-2105. Otwórz oryginalny PDF
Rozwiązanie
4.1. Karaimi / mniejszość karaimska (zasady oceniania CKE). 1 p.
4.2. Przykładowe odpowiedzi z zasad oceniania CKE (1 p. za poprawne wyjaśnienie):
- Typ 1.: różnica jest związana z istnieniem państwa narodowego, w którym naród tożsamy z daną mniejszością w Polsce stanowi naród tytularny – jeśli takie państwo istnieje, mamy do czynienia z mniejszością narodową, jeśli nie – z mniejszością etniczną.
- Typ 2.: tylko mniejszość narodowa – w odróżnieniu od etnicznej – ma ułatwienie w uzyskaniu reprezentacji sejmowej: komitet wyborczy zarejestrowany przez organizację takiej mniejszości jest zwolniony z konieczności przekroczenia progu wyborczego w skali kraju, aby wziąć udział w podziale mandatów w okręgach w wyborach do Sejmu.
Ustawa z 6 stycznia 2005 r. o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym wymienia cztery mniejszości etniczne: karaimską, łemkowską, romską i tatarską.
Uwaga: Karaimów nie należy mylić z mniejszością żydowską (to mniejszość narodowa) ani z Tatarami (mniejszość etniczna wyznająca islam). O rozstrzygnięciu decydują informacje z tekstu: Krym, religia wywodząca się z judaizmu i język z grupy tureckiej.
Strona arkusza
Po co to umieć
Ustawa o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym wymienia mniejszości narodowe (białoruską, czeską, litewską, niemiecką, ormiańską, rosyjską, słowacką, ukraińską, żydowską) i etniczne (karaimską, łemkowską, romską, tatarską). Charakterystyka mniejszości to wymaganie 6.4 podstawy programowej, przywołane przy tym zadaniu w zasadach oceniania.
Rozumiesz, jak to rozwiązać?
Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji
matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „Mniejszości narodowe i etniczne w Polsce – Karaimi” zrobisz samodzielnie.
Otwórz matury-online.pl