Zadanie 18
Matura z WOS-u, maj 2021, poziom rozszerzony
Wymaganie: 18.1: 29. Prawo. Zdający: 2) rozpoznaje rodzaje prawa (cywilne, karne, administracyjne); 30. System prawny Rzeczypospolitej Polskiej. Zdający: 3) wskazuje gałęzie prawa i kodeksy, w których szukać należy odpowiednich przepisów. 18.2: 32. Prawo cywilne i rodzinne. Zdający: 2) stosuje w analizie przypadku podstawowe pojęcia i zasady prawa cywilnego (osoba fizyczna, osoba prawna, zdolność prawna a zdolność do czynności prawnych, odpowiedzialność cywilna); 35. Obywatel wobec prawa. Zdający: 1) odnajduje w odpowiednim akcie prawnym przepis dotyczący wybranego kazusu prawnego i interpretuje go.
Treść zadania
Materiał źródłowy: przepisy prawne z kodeksu obowiązującego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. […], nr 16, poz. 93, z późn. zm.; stan prawny na 3 marca 2021 r.):
- Art. 8. § 1. Każdy człowiek od chwili urodzenia ma zdolność prawną.
- Art. 11. Pełną zdolność do czynności prawnych nabywa się z chwilą uzyskania pełnoletności.
- Art. 12. Nie mają zdolności do czynności prawnych osoby, które nie ukończyły lat trzynastu, oraz osoby ubezwłasnowolnione całkowicie.
- Art. 14. § 1. Czynność prawna dokonana przez osobę, która nie ma zdolności do czynności prawnych, jest nieważna. § 2. Jednakże gdy osoba niezdolna do czynności prawnych zawarła umowę należącą do umów powszechnie zawieranych w drobnych bieżących sprawach życia codziennego, umowa taka staje się ważna z chwilą jej wykonania, chyba że pociąga za sobą rażące pokrzywdzenie osoby niezdolnej do czynności prawnych.
- Art. 17. Z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, do ważności czynności prawnej, przez którą osoba ograniczona w zdolności do czynności prawnych zaciąga zobowiązanie lub rozporządza swoim prawem, potrzebna jest zgoda jej przedstawiciela ustawowego.
18.1. Podaj nazwę kodeksu, w którym zamieszczono przytoczone przepisy prawne.
18.2. Oceń prawdziwość podanych zdań. Zaznacz P, jeśli zdanie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe. W każdym przypadku uzasadnij odpowiedź, odnosząc się do unormowania z przytoczonych przepisów prawnych.
- Adam, urodzony w 2016 roku, mógł być w 2019 roku spadkobiercą części majątku swego zmarłego dziadka na drodze dziedziczenia testamentowego.
- Czynność prawna w postaci zakupu w 2019 roku przez Annę, urodzoną w 2010 roku, paczki lizaków za 6 złotych w hipermarkecie jest ważna.
Źródło: arkusz CKE EWOP-R0-100-2105. Otwórz oryginalny PDF
Rozwiązanie
18.1. Kodeks cywilny (zasady oceniania CKE). 1 p.
18.2. Przykładowa odpowiedź z zasad oceniania CKE:
- P – do dziedziczenia wystarczy zdolność prawna, a każdy (w tym Adam) ma ją od urodzenia zgodnie z art. 8.
- P – choć Anna nie ma zdolności do czynności prawnych (nie ukończyła 13 lat), opisana czynność to drobna bieżąca sprawa życia codziennego zgodnie z art. 14 § 2, a zatem jest ważna.
Punktacja 18.2: 2 p. – dwie poprawne oceny i dwa poprawne uzasadnienia; 1 p. – dwie poprawne oceny i jedno uzasadnienie albo jedna poprawna ocena z poprawnym uzasadnieniem; 0 p. – inna odpowiedź.
Uwaga: nie myl zdolności prawnej (bycia podmiotem praw, np. spadkobiercą – od urodzenia) ze zdolnością do czynności prawnych (samodzielnego zawierania umów – od 13 lat ograniczona, od pełnoletności pełna). Trzylatek nie ma zdolności do czynności prawnych (wyjątek: drobne umowy z art. 14 § 2), ale może dziedziczyć.
Strona arkusza
Po co to umieć
Rozróżnienie zdolności prawnej i zdolności do czynności prawnych pozwala rozstrzygać proste kazusy z prawa cywilnego, takie jak w 18.2.
Rozumiesz, jak to rozwiązać?
Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji
matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „Zdolność prawna i zdolność do czynności prawnych – Kodeks cywilny” zrobisz samodzielnie.
Otwórz matury-online.pl