Zadanie 11
Matura z historii, maj 2025, poziom rozszerzony
Wymaganie: Podstawa programowa historia (PR): XIII - wielka rewolucja francuska, USA, Konstytucja 3 maja; konstytucjonalizm XVIII w.
Treść zadania
Fragmenty dokumentow XVI-XVIII w. Fragment dokumentu A: §1. Wszelka niniejszym przyznana wladza ustawodawcza przysluguje Kongresowi [...], ktory sklada sie z Senatu i z Izby Reprezentantow. §2. W sklad Izby Reprezentantow wchodza czlonkowie wybierani co dwa lata przez ludnosc poszczegolnych stanow [...]. Fragment dokumentu B: Wladze wykonawcza powierza sie Dyrektoriatowi [zlozonemu] z pieciu czlonkow, wybieranych przez ciala prawodawcze a celu wykonywania czynnosci zgromadzenia wyborczego w imieniu narodu. Fragment dokumentu C: Osoba krola jest swieta i bezpieczna od wszystkiego [...]. Dochody tak, jak [...] prerogatywy tronowi nalezne, niniejsza konstytucja [...] zawarowane. Krolowi przeto wladze wykonywanie praw majacy, [...] Straz, czyli rada krolewska, do dozoru calosci i egzekucji praw krolowi dodana, sklada sie z prymasa jako glowy duchowienstwa [...], 2-do, z pieciu ministrow, to jest: ministra policji, ministra pieczeci, ministra hetmana wojny, ministra finansow i ministra spraw zagranicznych [...]. Zadanie 11.1. (0-2) Kazdemu fragmentowi dokumentu (A-C) przyporzadkuj nazwe panstwa, w ktorym dokument ten zostal uchwalony. Odpowiedz zapisz ponizej. Zadanie 11.2. (0-1) Rozstrzygnij, ktory z dokumentow zacytowanych we fragmentach A-C powstal najwczesniej. Odpowiedz uzasadnij, odwolujac sie do zrodel i wiedzy wlasnej.
Źródło: arkusz CKE MHIP-R0-100-2505. Otwórz oryginalny PDF
Rozwiązanie
Zadanie 11.1:
Fragment A - Stany Zjednoczone (Konstytucja USA, 1787 - Kongres dzielony na Senat i Izbe Reprezentantow).
Fragment B - Francja (Konstytucja z 1795 r., tzw. Konstytucja roku III; Dyrektoriat 5-osobowy jako organ wykonawczy w okresie 1795-1799).
Fragment C - Polska / Rzeczpospolita Obojga Narodow (Konstytucja 3 maja 1791 r. - "Straz Praw" przy krolu, ministrowie: policji, pieczeci, hetmana, finansow, spraw zagranicznych).
Zadanie 11.2: Najwczesniej powstal fragment A - Konstytucja USA (1787). Uzasadnienie: Konstytucja USA podpisana 17 wrzesnia 1787 r. (ratyfikowana 1788). Konstytucja 3 maja - 1791 r. Konstytucja Dyrektoriatu - 1795 r. Chronologia: A (1787) < C (1791) < B (1795).
Pomylka fragmentu B (Dyrektoriat) z Komuna Paryska lub Konwencja - chodzi o Konstytucje roku III (1795), nie wczesniejsze. Pomylka fragmentu C - "Straz Praw" to charakterystyczny twor Konstytucji 3 maja, nie wczesniejszych ustaw polskich.
Strona arkusza CKE z trescia zadania
Rozwiazanie
Zadanie 11.1 - identyfikacja dokumentow.
- Fragment A: dwuizbowy Kongres (Senat + Izba Reprezentantow), wybor co 2 lata, ludnosc stanow - jednoznacznie Konstytucja USA (1787).
- Fragment B: pieciu czlonkow Dyrektoriatu, ciala prawodawcze - Konstytucja Francji z 1795 r. (Konstytucja roku III, ustanowiwsza Dyrektoriat 1795-1799).
- Fragment C: “Straz Praw” przy krolu, ministrowie policji/pieczeci/hetmana/finansow/spraw zagranicznych - Konstytucja 3 maja 1791 r. (Rzeczpospolita).
Zadanie 11.2 - chronologia.
- USA: 17 wrzesnia 1787 r. (ratyfikowana 1788, wesszla w zycie 1789).
- Polska: 3 maja 1791 r.
- Francja (Dyrektoriat): 22 sierpnia 1795 r.
Najwczesniej: Fragment A (Konstytucja USA, 1787). Byla to pierwsza nowoczesna konstytucja pisana w historii i wzor dla pozniejszych (m.in. dla Konstytucji 3 maja).
Rozumiesz, jak to rozwiązać?
Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji
matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „Konstytucja 3 maja, Sejm Czteroletni, ustroj Rzeczypospolitej" zrobisz samodzielnie.
Otwórz matury-online.pl