Zadanie 7
Matura z historii, maj 2025, poziom rozszerzony
Wymaganie: I. Chronologia historyczna. 1) porządkuje i synchronizuje wydarzenia z […] dziejów ojczystych. II. Analiza i interpretacja historyczna. 1) analizuje wydarzenia, zjawiska i procesy historyczne w kontekście epok i dostrzega zależności pomiędzy różnymi dziedzinami życia społecznego. XII. Polska w XIV i XV w. 4) charakteryzuje i ocenia stosunki polsko-krzyżackie na płaszczyźnie politycznej, gospodarczej i kulturowej. (PP)
Treść zadania
Źródło 1. Fragment dokumentu: „[W]szystkich mieszkańców ziemi pruskiej, chełmińskiej, królewieckiej, elbląskiej i pomorskiej […] przyjęliśmy i objęliśmy w dobrowolne i samorzutne poddanie się. Przyjęliśmy ich pod rządy, opiekę, w panowanie, poddaństwo i posłuszeństwo, a brzmieniem niniejszego nie przez pomyłkę lub nieopatrznie, lecz z całą naszą wiedzą i wolą w imię Boże podejmujemy i przyjmujemy, ziemie i państwa wymienione do Królestwa Polskiego przyłączamy, ponownie włączamy, wcielamy i inkorporujemy oraz dopuszczamy, przyłączamy, włączamy do użytkowania i uczestnictwa we wszystkich dobrach, prawach, wolnościach i prerogatywach, które dotąd posiadają prałaci, panowie, szlachta Królestwa Polskiego […]”.
Źródło 2. Mapa – legenda: granice państwa zakonnego w 1454 r., Polska i jej lenna w 1454 r., nabytki Polski w 1466 r., lenna polskie uzyskane w 1466 r., ważniejsze bitwy (na mapie m.in. Chojnice 1454, Świecino 1462).
Zadanie 7.1. (0–1) Rozstrzygnij, czy źródła 1. i 2. odnoszą się do tej samej wojny. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do informacji z obu źródeł.
Zadanie 7.2. (0–1) Dokończ zdanie. Wystawcą dokumentu cytowanego w źródle 1. był A. Jan Olbracht. B. Władysław Jagiełło. C. Kazimierz Jagiellończyk. D. Władysław Warneńczyk.
Źródło: arkusz CKE MHIP-R0-100-2505. Otwórz oryginalny PDF
Rozwiązanie
Zadanie 7.1: tak. Źródło 1. to fragment dokumentu, którym król Polski ogłosił inkorporację Prus do Korony (1454 r.) – stało się to bezpośrednią przyczyną wybuchu wojny trzynastoletniej. Tej wojnie poświęcona jest mapa, o czym świadczą daty bitew (Chojnice 1454, Świecino 1462) i nabytki terytorialne Polski z 1466 r.
Zadanie 7.2: C – Kazimierz Jagiellończyk.
Punktacja CKE: 7.1 – 1 pkt za rozstrzygnięcie z uzasadnieniem odwołującym się do obu źródeł; 7.2 – 1 pkt.
Uwaga: wymienione w dokumencie ziemie (pruska, chełmińska, elbląska, pomorska) i mapa z latami 1454–1466 wskazują na wojnę trzynastoletnią, a nie na wielką wojnę z zakonem (1409–1411). Akt inkorporacji wystawił Kazimierz Jagiellończyk, nie Władysław Jagiełło.
Strona arkusza CKE z treścią zadania
Rozwiązanie
Zadanie 7.1. Oba źródła dotyczą wojny trzynastoletniej (1454–1466) Polski z zakonem krzyżackim.
- Źródło 1: akt inkorporacji ziem pruskich (pruskiej, chełmińskiej, królewieckiej, elbląskiej i pomorskiej) do Królestwa Polskiego, wydany w 1454 r. na prośbę Związku Pruskiego – bezpośrednia przyczyna wybuchu wojny.
- Źródło 2: mapa pokazuje granice z 1454 r., bitwy pod Chojnicami (1454) i Świecinem (1462) oraz nabytki Polski z 1466 r. (II pokój toruński) – przebieg i wynik tej samej wojny.
Odpowiedź 7.1: tak – uzasadnienie musi odwoływać się do obu źródeł.
Zadanie 7.2. Akt inkorporacji wystawił Kazimierz Jagiellończyk (król Polski 1447–1492). Odpowiedź: C.
Dlaczego nie pozostali:
- A (Jan Olbracht) – syn Kazimierza, królem został dopiero w 1492 r.
- B (Władysław Jagiełło) – ojciec Kazimierza, zmarł w 1434 r.
- D (Władysław Warneńczyk) – brat Kazimierza, zginął pod Warną w 1444 r.
Rozumiesz, jak to rozwiązać?
Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji
matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „wojna trzynastoletnia, akt inkorporacji Prus, Kazimierz Jagiellończyk” zrobisz samodzielnie.
Otwórz matury-online.pl