Zadanie 22
Matura z historii, maj 2025, poziom rozszerzony
Wymaganie: Podstawa programowa historia (PR): XXIV - II wojna swiatowa, polskie sily zbrojne na wschodzie, uklad Sikorski-Majski, Armia Andersa, Armia Berlinga.
Treść zadania
Zrodlo 1. Fragment dokumentu traktatowego: "30 lipca 1941 [...]. Rzad Zwiazku Socjalistycznych Republik Rad oswiadcza swa zgode na tworzenie na terytorium Zwiazku Socjalistycznych Republik Rad Armii Polskiej, ktorej dowodca bedzie mianowany przez rzad Rzeczypospolitej Polskiej i w porozumieniu z rzadem Zwiazku Socjalistycznych Republik Rad. Armia Polska na terytorium Zwiazku Socjalistycznych Republik Rad podlegac bedzie w sprawach operacyjnych Naczelnemu Dowodztwu Zwiazku Socjalistycznych Republik Rad, w skladzie ktorego bedzie sie znajdowac przedstawiciel Armii Polskiej." Zrodlo 2. Fragment opracowania historycznego: "Nikt sie nie spodziewal, ze ocena udzialu 1. dywizji w bitwie pod Lenino do poludnia drugiego dnia stanowila podstawe do podjecia przez Wodza Naczelnego Radzieckich Sil Zbrojnych [...], marszalka Jozefa Stalina, decyzji o wycofaniu 1. dywizji z dalszej walki. Marszalek Stalin w rozmowie z Wanda Wasilewska uznal, ze koscziuszkowcy w ciagu dwoch dni pokazali juz, ze nie tylko chca walczyc o Armia Radzieckiej przeciwko wspolnemu wrogowi, ale takze cierpieli za Polske ludowa." Polecenie CKE: Rozstrzygnij, czy zrodlo 2. przedstawia losy formacji wojskowej, ktora powstala na mocy traktatu przytoczonego w zrodle 1. Odpowiedz uzasadnij, odwolujac sie do obu zrodel.
Źródło: arkusz CKE MHIP-R0-100-2505. Otwórz oryginalny PDF
Rozwiązanie
NIE, zrodlo 2. NIE przedstawia losow formacji wojskowej powstalej na mocy traktatu ze zrodla 1.
Uzasadnienie:
- Zrodlo 1. to ukad Sikorski-Majski z 30 lipca 1941 r. Na jego mocy powstala Armia Polska w ZSRR pod dowodztwem gen. Wladyslawa Andersa (tzw. Armia Andersa). W 1942 r. zostala ewakuowana do Iranu, gdzie weszla w sklad armii brytyjskiej (II Korpus Polski), uczestniczyla w bitwie pod Monte Cassino (1944).
- Zrodlo 2. opisuje bitwe pod Lenino (12-13 pazdziernika 1943 r.) - to chrzest bojowy 1. Dywizji Piechoty im. Tadeusza Kosciuszki (formacji utworzonej przez Zwiazek Patriotow Polskich pod dowodztwem gen. Zygmunta Berlinga, tzw. Armia Berlinga).
- To inna formacja, powstala w 1943 r. po zerwaniu stosunkow ZSRR z rzadem londynskim (kwiecien 1943, sprawa Katynia). Armia Berlinga nie podlegala rzadowi RP, lecz Wandzie Wasilewskiej (komunistce).
Pomylenie dwoch armii polskich w ZSRR: Armii Andersa (1941-1942, na mocy ukladu Sikorski-Majski, ewakuowana na Zachod) i Armii Berlinga (1943, formacja komunistyczna pod kontrola ZSRR). Tylko jedna z nich byla utworzona na mocy ukladu z 30 VII 1941 r.
Strona arkusza CKE z trescia zadania
Rozwiazanie
Zrodlo 1. - identyfikacja. Uklad z 30 lipca 1941 r. miedzy ZSRR a rzadem Polski w Londynie - to uklad Sikorski-Majski. Na jego mocy:
- Wznowiono stosunki dyplomatyczne miedzy ZSRR a Polska;
- Zwolniono Polakow z lagrow i wiezien (tzw. amnestia);
- Utworzono Armie Polska w ZSRR pod dowodztwem gen. Wladyslawa Andersa (mianowany na zalecenie rzadu RP).
Losy Armii Andersa: w 1942 r. ewakuowana do Iranu (Anders nie ufal Stalinowi), nastepnie w skladzie armii brytyjskiej (II Korpus Polski) walczyla we Wloszech (Monte Cassino, Ankona, Bolonia).
Zrodlo 2. - identyfikacja. Bitwa pod Lenino (12-13 X 1943) - to chrzest bojowy 1. Dywizji im. Tadeusza Kosciuszki pod dowodztwem gen. Zygmunta Berlinga. Dywizja byla utworzona przez Zwiazek Patriotow Polskich (kierowany przez Wande Wasilewska) na mocy innej decyzji - postanowienia ZSRR z 1943 r., po zerwaniu stosunkow z rzadem polskim w Londynie (po ujawnieniu Katynia, IV 1943).
Wniosek: NIE. Zrodla opisuja dwie rozne formacje:
- Armia Andersa (1941-1942, na mocy zrodla 1.) - poszla na Zachod;
- Armia Berlinga (1943, niezalezna od rzadu RP) - walczyla na froncie wschodnim.
Rozumiesz, jak to rozwiązać?
Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji
matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „II wojna swiatowa, ukad Sikorski-Majski, Armia Andersa, Armia Polska w ZSRR" zrobisz samodzielnie.
Otwórz matury-online.pl