Zadanie 13
Matura z historii, maj 2025, poziom rozszerzony
Wymaganie: II. Analiza i interpretacja historyczna. 1) analizuje wydarzenia, zjawiska i procesy historyczne w kontekście epok i dostrzega zależności pomiędzy różnymi dziedzinami życia społecznego; 2) […] ocenia przydatność źródła do wyjaśnienia problemu historycznego. XXX. Europa i świat po kongresie wiedeńskim. 2) przedstawia przebieg rewolucji przemysłowej oraz wskazuje jej najważniejsze konsekwencje społeczno-gospodarcze. (PP)
Treść zadania
List do fabrykanta, początek XIX wieku: „Dopiero co dostarczono mi informacji, że jest Pan posiadaczem tych nienawistnych maszyn [włókienniczych]. Moi ludzie pragną, bym napisał do Pana i ostrzegł, jak należy, aby Pan zniszczył je, i z tego powodu pragnę, aby Pan zrozumiał dobrze to, co piszę do Pana. Proszę przyjąć do wiadomości, że jeśli nie zostaną one zniszczone do końca następnego tygodnia, polecę jednemu z mych poruczników, by na czele 300 ludzi zburzył je”.
Polecenie: Wyjaśnij społeczne motywy nazwania przez autora listu maszyn parowych nienawistnymi.
Źródło: arkusz CKE MHIP-R0-100-2505. Otwórz oryginalny PDF
Rozwiązanie
Autor postrzegał maszyny jako zagrożenie dla miejsc pracy robotników – mechanizacja produkcji odbierała im zatrudnienie, co bezpośrednio pogarszało ich sytuację materialną. Autor dostrzegał negatywne społeczne następstwa rewolucji przemysłowej. List wpisuje się w protesty luddystów, którzy niszczyli maszyny w angielskich zakładach włókienniczych.
Punktacja CKE: 1 pkt za poprawne wyjaśnienie.
Uwaga: polecenie dotyczy motywów społecznych – trzeba wskazać skutki mechanizacji dla robotników (utrata pracy, pogorszenie warunków życia), a nie opisywać działanie maszyny parowej.
Strona arkusza CKE z treścią zadania
Rozwiązanie
Kontekst. List z początku XIX w., w którym autor grozi fabrykantowi zniszczeniem maszyn włókienniczych. Wpisuje się w ruch luddystów – protesty przeciw maszynom w angielskim przemyśle włókienniczym.
Społeczne motywy nazwania maszyn „nienawistnymi” (zasady oceniania CKE):
- Maszyny były zagrożeniem dla miejsc pracy robotników – mechanizacja produkcji odbierała im zatrudnienie.
- Utrata pracy bezpośrednio pogarszała sytuację materialną robotników i ich rodzin.
Zasady oceniania przyjmują też ogólniejsze wyjaśnienie: autor dostrzegał negatywne społeczne następstwa rewolucji przemysłowej.
Rozumiesz, jak to rozwiązać?
Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji
matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „rewolucja przemysłowa, niszczenie maszyn, robotnicy” zrobisz samodzielnie.
Otwórz matury-online.pl