Zadanie 17
Matura z historii, maj 2025, poziom rozszerzony
Wymaganie: Podstawa programowa historia (PR): XIX - emancypacja kobiet, suffrazystki, prawa polityczne XX w., II RP.
Treść zadania
Zrodlo 1. Plakat Przebudzenie - amerykanska ilustracja z 1915 roku (kobieta-budzenie idaca przez stany USA, z napisem "Glosy dla kobiet"; po prawej stronie wymienione stany, ktore juz daly kobietom prawo glosu: Kalifornia, Nevada, Oregon, Waszyngton, Idaho, Utah, Arizona, Montana, Wyoming, Kolorado, Kansas). Zrodlo 2. XIX poprawka do Konstytucji Stanow Zjednoczonych [18 sierpnia 1920 roku]: "Stany Zjednoczone ani ktorykolwiek ze stanow nie moze obywatelu Stanow Zjednoczonych pozbawic praw wyborczych ani ograniczyc ich ze wzgledu na plec." (http://libr.sejm.gov.pl) Zadanie 17.1. (0-1) Podaj nazwe ruchu spoleczno-politycznego, do ktorego osiagniec odnosza sie oba zrodla. Zadanie 17.2. (0-1) Dokoncz zdanie. Zaznacz wlasciwa odpowiedz sposrod podanych. W Polsce prawo, do ktorego nawiazuja oba zrodla, zostalo wprowadzone w roku A. odzyskania niepodleglosci. B. uchwalenia konstytucji marcowej. C. uchwalenia konstytucji kwietniowej. D. zakonczenia II wojny swiatowej.
Źródło: arkusz CKE MHIP-R0-100-2505. Otwórz oryginalny PDF
Rozwiązanie
Zadanie 17.1: Suffrazystki / ruch suffrazystek (ang. suffragettes) - ruch na rzecz praw wyborczych kobiet. (Mozna tez: "ruch emancypacji kobiet", "ruch feministyczny pierwszej fali".)
Zadanie 17.2: A. odzyskania niepodleglosci (1918). Dekret Naczelnika Panstwa Jozefa Pilsudskiego z 28 listopada 1918 r. (ordynacja wyborcza do Sejmu Ustawodawczego) przyznawal czynne i bierne prawo wyborcze wszystkim obywatelom obojga plci, ktorzy ukonczyli 21 lat. Polska byla jednym z pierwszych krajow Europy z prawem wyborczym dla kobiet (przed Niemcami i Wielka Brytania - tak, choc UK wprowadzilo czesciowo wczesniej w 1918, pelne dopiero w 1928).
Zad. 17.2: pomylka z konstytucja marcowa (1921) - tam jedynie potwierdzono prawa wyborcze; prawa kobiet wprowadzono wczesniej, juz w 1918 r. dekretem o ordynacji wyborczej (Polska byla pionierem w Europie).
Strona arkusza CKE z trescia zadania
Rozwiazanie
Zadanie 17.1. Oba zrodla dotycza prawa wyborczego kobiet. Plakat “Przebudzenie” (1915) to symbol amerykanskich suffrazystek (suffragettes), wzywajacych do przyznania kobietom prawa glosu. XIX poprawka do Konstytucji USA (1920) wprowadzila te prawa w skali federalnej.
Nazwa ruchu: suffrazystki / suffragettes / ruch emancypacji kobiet.
Zadanie 17.2. W Polsce prawa wyborcze kobiet wprowadzono w roku odzyskania niepodleglosci (1918) - dekretem Jozefa Pilsudskiego z 28 listopada 1918 r. (ordynacja wyborcza do Sejmu Ustawodawczego).
Polska byla jednym z pierwszych krajow Europy z pelnymi prawami wyborczymi kobiet:
- 1893: Nowa Zelandia (pierwszy kraj na swiecie);
- 1906: Finlandia (pierwszy kraj w Europie);
- 1918: Polska, Niemcy, Wielka Brytania (czesciowo, dla kobiet >30 lat);
- 1920: USA (XIX poprawka);
- 1928: Wielka Brytania (pelne prawa);
- 1944: Francja;
- 1971: Szwajcaria.
Odpowiedz: A.
Rozumiesz, jak to rozwiązać?
Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji
matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „prawa kobiet, suffrazystki, XIX poprawka do Konstytucji USA" zrobisz samodzielnie.
Otwórz matury-online.pl