Zadanie 15
Matura z historii, maj 2025, poziom rozszerzony
Wymaganie: II. Analiza i interpretacja historyczna. 1) analizuje wydarzenia, zjawiska i procesy historyczne w kontekście epok i dostrzega zależności pomiędzy różnymi dziedzinami życia społecznego. XXXIII. Europa i świat w II połowie XIX i na początku XX w. 2) wyjaśnia przyczyny i skutki wojny secesyjnej w Stanach Zjednoczonych. (PP)
Treść zadania
Fragment opracowania historycznego: „Port w Liverpoolu był głównym ośrodkiem odpowiedzialnym za dostawy importowanej bawełny dla brytyjskiego przemysłu włókienniczego. Ponad 80% tego importu pochodziło ze Stanów Zjednoczonych. Przywódcy konfederatów wierzyli, że jest to skuteczne narzędzie nacisku, które pozwoli im skłonić Wielką Brytanię do udziału w wojnie, i nałożyli embargo na dostawy bawełny. Ceny bawełny podskoczyły z 6,25 do 27,25 pensów za funt. Import spadł z 2,6 mln bel w 1860 r. do niecałych 72 tys. w 1862 r. Pozbawieni dostaw bawełny, robotnicy nie mieli żadnego zajęcia. Pod koniec 1862 r. połowa z nich znalazła się na bruku. Blisko jedna czwarta wszystkich mieszkańców hrabstwa żyła dzięki dobroczynności społecznej. Ten okres nazwano «głodem bawełnianym».”
Zadanie 15.1. (0–1) Oceń prawdziwość poniższych stwierdzeń. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.
- Głód bawełniany był społeczno-gospodarczą konsekwencją wybuchu wojny secesyjnej.
- Autor tekstu tłumaczy wysokie bezrobocie zmianą technologii produkcji włókienniczej.
Zadanie 15.2. (0–1) Rozstrzygnij, czy – zdaniem autora – o wprowadzeniu zakazu eksportu bawełny do Wielkiej Brytanii zdecydowała strona zwolenników czy strona przeciwników abolicjonizmu. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do treści źródła.
Źródło: arkusz CKE MHIP-R0-100-2505. Otwórz oryginalny PDF
Rozwiązanie
Zadanie 15.1: 1. P; 2. F – autor tłumaczy bezrobocie brakiem dostaw surowca, a nie zmianą technologii.
Zadanie 15.2: zdecydowała strona przeciwników abolicjonizmu. W tekście jest mowa o tym, że embargo na eksport bawełny nałożyli przywódcy konfederatów, którzy byli przeciwnikami zniesienia niewolnictwa.
Punktacja CKE: 15.1 – 1 pkt za dwie poprawne oceny; 15.2 – 1 pkt za rozstrzygnięcie z uzasadnieniem odwołującym się do treści źródła.
Uwaga: w 15.2 uzasadnienie musi odwoływać się do tekstu – embargo nałożyli „przywódcy konfederatów”, a Konfederacja (Południe) broniła niewolnictwa. Samo stwierdzenie, że Południe było przeciwko abolicji, bez odwołania do źródła, nie spełnia warunku zadania.
Strona arkusza CKE z treścią zadania
Rozwiązanie
Zadanie 15.1.
Stwierdzenie 1: prawda. Tekst pokazuje ciąg przyczyn i skutków: wojna secesyjna → embargo konfederatów na dostawy bawełny → spadek importu (z 2,6 mln bel w 1860 r. do niecałych 72 tys. w 1862 r.) → robotnicy bez pracy → „głód bawełniany”.
Stwierdzenie 2: fałsz. Autor nie pisze o zmianie technologii. Bezrobocie tłumaczy brakiem surowca: „Pozbawieni dostaw bawełny, robotnicy nie mieli żadnego zajęcia”.
Zadanie 15.2. Zdecydowała strona przeciwników abolicjonizmu.
Uzasadnienie (odwołanie do źródła):
- Tekst mówi: „Przywódcy konfederatów wierzyli […] i nałożyli embargo na dostawy bawełny”.
- Konfederacja (Południe) broniła niewolnictwa, czyli była przeciwna abolicjonizmowi (zniesieniu niewolnictwa).
Według tekstu celem embarga było skłonienie Wielkiej Brytanii do udziału w wojnie.
Rozumiesz, jak to rozwiązać?
Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji
matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „wojna secesyjna, głód bawełniany w Wielkiej Brytanii” zrobisz samodzielnie.
Otwórz matury-online.pl