Zadanie 18
Matura z historii, maj 2025, poziom rozszerzony
Wymaganie: I. Chronologia historyczna. 1) porządkuje i synchronizuje wydarzenia z historii powszechnej […]; 2) dostrzega zmienność i dynamikę wydarzeń w dziejach, a także ciągłość procesów historycznych i cywilizacyjnych. II. Analiza i interpretacja historyczna. 1) analizuje wydarzenia, zjawiska i procesy historyczne w kontekście epok i dostrzega zależności pomiędzy różnymi dziedzinami życia społecznego; 2) rozpoznaje rodzaje źródeł, ocenia przydatność źródła do wyjaśnienia problemu historycznego. III. Tworzenie narracji historycznej. 1)–3). XXXIX. Europa i świat po I wojnie światowej. 2) przedstawia postanowienia traktatu wersalskiego. (PP)
Treść zadania
Twoja kolej, Germanio! – francuski rysunek z 1919 roku. W górnej części, oznaczonej datą 1871, ponura scena podpisywania pokoju; w dolnej części data 1919 w świetlistej aureoli, Marianna we frygijskiej czapce stoi nad siedzącą przy stole z dokumentem Germanią w hełmie, której miecz leży na ziemi.
Polecenie: Wyjaśnij przesłanie rysunku, interpretując jego dwa elementy graficzne i tytuł. W odpowiedzi uwzględnij kontekst historyczny z roku powstania tego rysunku.
Źródło: arkusz CKE MHIP-R0-100-2505. Otwórz oryginalny PDF
Rozwiązanie
Przykładowa odpowiedź z zasad oceniania CKE (omówiona własnymi słowami): wymowa rysunku jest pozytywna dla Francji, a negatywna dla Niemiec. W 1919 r., przy podpisywaniu traktatu wersalskiego, to Francja (Marianna we frygijskiej czapce) narzuca warunki pokonanym Niemcom, m.in. rozbrojenie (Germania w hełmie nie ma miecza w ręce – leży on na ziemi). Rok 1919 w świetlistej aureoli to rok triumfu Francji. Tytuł „Twoja kolej, Germanio!” nawiązuje do 1871 r. – klęski Francji w wojnie z Prusami, gdy to Francja musiała przyjąć upokarzające warunki pokoju; ta część rysunku ma szarą, przygnębiającą kolorystykę.
Punktacja CKE: 3 pkt – wyjaśnienie wymowy z interpretacją dwóch elementów graficznych i tytułu oraz kontekstem z 1919 r.; 2 pkt – wyjaśnienie z interpretacją dwóch elementów graficznych lub tytułu oraz kontekstem z 1919 r.; 1 pkt – wyjaśnienie z interpretacją dwóch elementów graficznych lub tytułu, bez kontekstu z 1919 r.
Uwaga: pełne 3 pkt wymagają czterech rzeczy naraz – wyjaśnienia przesłania, interpretacji dwóch elementów graficznych, interpretacji tytułu i kontekstu z 1919 r. (traktat wersalski). Sama znajomość wojny francusko-pruskiej z 1871 r. nie zastępuje kontekstu z roku powstania rysunku.
Strona arkusza CKE z treścią zadania
Rozwiązanie
Kontekst (1919). Rysunek powstał w roku podpisania traktatu wersalskiego (28 czerwca 1919 r.), który kończył I wojnę światową. Francja jako zwycięzca narzucała warunki pokonanym Niemcom.
Tytuł: „Twoja kolej, Germanio!” – teraz Niemcy (Germania) muszą przyjąć warunki zwycięzcy, tak jak Francja musiała je przyjąć w 1871 r. To rewanż za klęskę w wojnie z Prusami.
Element graficzny 1: scena z datą 1871 (górna część, szara, przygnębiająca kolorystyka) – klęska Francji w wojnie francusko-pruskiej i upokarzające warunki pokoju (m.in. utrata Alzacji i Lotaryngii, kontrybucja).
Element graficzny 2: Marianna i Germania pod datą 1919 – Marianna (personifikacja Francji) we frygijskiej czapce stoi nad Germanią w hełmie; Germania nie ma miecza w ręce, leży on na ziemi – co zasady oceniania łączą z narzuconym Niemcom rozbrojeniem. Rok 1919 w świetlistej aureoli to rok triumfu Francji.
Przesłanie. Wymowa rysunku jest pozytywna dla Francji i negatywna dla Niemiec: w 1919 r. role się odwróciły i to Niemcy przyjmują warunki pokoju. Traktat wersalski podpisano w Sali Lustrzanej Wersalu – tej samej, w której w styczniu 1871 r. proklamowano Cesarstwo Niemieckie.
Punktacja (CKE). 3 pkt wymagają wyjaśnienia wymowy, interpretacji dwóch elementów graficznych i tytułu oraz kontekstu z 1919 r.
Rozumiesz, jak to rozwiązać?
Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji
matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „traktat wersalski, rysunek satyryczny, Francja i Niemcy 1871/1919” zrobisz samodzielnie.
Otwórz matury-online.pl