Zadanie 6
Matura z historii, maj 2025, poziom rozszerzony
Wymaganie: Podstawa programowa historia (PR): VIII - lokacje miast w sredniowiecznej Polsce, prawo magdeburskie, urbanistyka.
Treść zadania
Plan miasta (Poznan) - widoczne: Ostrow Tumski (Podgrodzie, grod ksiazecy, katedra) oznaczony cyfra 1; osady (sw. Wojciecha, sw. Marcina, Srodka, Zagorze) oznaczone cyfra 2; lewobrzezne miasto regularne z rynkiem i siatka ulic oznaczone cyfra 3. Polecenie CKE: Rozstrzygnij, ktora cyfra - 1, 2 czy 3 - oznaczono w legendzie obszar miasta lokowanego na prawie niemieckim. Odpowiedz uzasadnij, odwolujac sie do informacji z planu.
Źródło: arkusz CKE MHIP-R0-100-2505. Otwórz oryginalny PDF
Rozwiązanie
Rozstrzygniecie: cyfra 3.
Uzasadnienie: Obszar oznaczony cyfra 3 to lewobrzezne miasto z regularna szachownicowa siatka ulic i centralnym, prostokatnym rynkiem - to charakterystyczne cechy miasta lokowanego na prawie niemieckim (magdeburskim, srodzkim). Dodatkowo widoczne sa mury miejskie wokol obszaru 3, co tez bylo typowe dla lokacji. Obszar 1 (Ostrow Tumski) to grod ksiazecy z katedra - osada przedlokacyjna. Obszar 2 to osady przedmiejskie z koscialami parafialnymi - tez przedlokacyjne.
Wskazanie cyfry 1 (Ostrow Tumski) jako "glownego miasta" - to jest osada wczesnopiastowska, NIE miasto lokowane. Lokacja na prawie niemieckim oznacza nowa siatka ulic, rynek, mury - to obszar 3 (Stare Miasto Poznania, lokacja w 1253 r.).
Strona arkusza CKE z trescia zadania
Rozwiazanie
Krok 1 - rozpoznanie miasta. Plan przedstawia sredniowieczny Poznan: Ostrow Tumski po prawej (z katedra i grodem ksiazecym), Stare Miasto po lewej stronie Warty (z rynkiem i regularnymi ulicami), osady przedmiejskie wokol.
Krok 2 - identyfikacja stref.
- 1 (czerwony, Podgrodzie/Ostrow) = wczesnosredniowieczna osada ksiazeca z katedra - przedlokacyjna.
- 2 (kreskowane, osady sw. Wojciecha, sw. Marcina, Srodka, Zagorze) = osady sluzbowe i przedmiejskie - przedlokacyjne.
- 3 (szare, miasto lewobrzezne z rynkiem) = miasto na prawie niemieckim - lokowane (Poznan, 1253 r.).
Krok 3 - cechy lokacji niemieckiej. Regularna szachownicowa siatka ulic, centralny prostokatny rynek, mury obronne, kosciol parafialny. Wszystko widoczne w obszarze 3.
Odpowiedz: cyfra 3.
Rozumiesz, jak to rozwiązać?
Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji
matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „sredniowiecze, lokacja, prawo niemieckie, Poznan, urbanistyka" zrobisz samodzielnie.
Otwórz matury-online.pl