Zadanie 5
Matura z historii, maj 2025, poziom rozszerzony
Wymaganie: Podstawa programowa historia (PR): VII - Polska piastowska, panowanie Czechow w Polsce, sw. Wojciech, Bretislav, koronacja Waclawa II.
Treść zadania
Zrodlo 1. Fragment tablicy genealogicznej dynastii Przemyslidow (m.in. Waclaw II - krol Czech 1283-1305, krol Polski 1300-1305; Waclaw III - krol Wegier i Chorwacji 1301-1305, krol Czech 1305, krol Polski 1305). Zrodlo 2. Fragmenty opracowan historycznych. Fragment A: Koronacji dokonal arcybiskup Jakub Swinka, a w samej Wielkopolsce jego kandydatura zyskala uznanie. Trudno wiec mowic tu o uzurpacji, zwlaszcza ze po gwaltownej smierci Przemysla II idea krolewskiej korony polskiej plonie przezsze w sferze wizji i planow, a nie faktow. [...] Pod bezposrednim wladaniem nowego krola znajdowala sie Malopolska i wiekszosc ziem Wielkopolski. Wkrotce tez rozciagnal swa wladze na Pomorze Gdanskie [...]. Fragment B: Z wielkim wojskiem uderzyl wprost w serce piastowskiego panstwa. [...] zajal Krakow, [...] Poznan i Ostrow [...] zaczeli mu sluzyc Piastowie, a z Gniezna wywieziono [relikwie swietego], a takze gniezdenska oprawe Piastow z Gniezna wywieziono [...]. Zadanie 5.1. (0-1) Kazdemu wydarzeniu opisanemu we fragmencie A-B (zrodlo 2.) przyporzadkuj wladce ze zrodla 1., ktory byl zwiazany z tym wydarzeniem. Odpowiedz uzupelnij ponizej. Fragment A - ...; Fragment B - ... Zadanie 5.2. (0-1) Rozstrzygnij, o ktorym swietym - Stanislawie czy Wojciechu - jest mowa we fragmencie B ze zrodla 2. Odpowiedz uzasadnij, odwolujac sie do tresci zrodla.
Źródło: arkusz CKE MHIP-R0-100-2505. Otwórz oryginalny PDF
Rozwiązanie
Zadanie 5.1: Fragment A - Waclaw II (koronacja w 1300 r., wczesniej Przemysl II zginal w 1296 r.; zjednoczyl Malopolske, Wielkopolske, Pomorze Gdanskie). Fragment B - Bretislav I (najazd w 1038/1039 r.; uderzenie na Gniezno, zabranie relikwii swietego). UWAGA: w tablicy genealogicznej najwczesniej widoczny jest Bretislav (Brzetyslaw) - to wladca, ktory najechal Polske za panowania Kazimierza Odnowiciela.
Zadanie 5.2: Mowa o sw. Wojciechu. Uzasadnienie: relikwie zostaly zabrane z Gniezna, gdzie sw. Wojciech zostal pochowany po smierci w 997 r. (po misji do Prusow). Najazd Bretislava na Gniezno w 1038/1039 r. zakonczyl sie zabraniem cialow sw. Wojciecha do Pragi. Sw. Stanislaw zginal pol wieku pozniej (1079) i jego kult byl zwiazany z Krakowem, nie Gnieznem.
Zadanie 5.2: pomylka miedzy sw. Stanislawem (Krakow, 1079) a sw. Wojciechem (Gniezno, 997). Klucz: relikwie z Gniezna + najazd Czechow = sw. Wojciech. Zadanie 5.1: ogarniecie chronologii - Bretislav (XI w.) vs. Waclaw II (przelom XIII/XIV w.).
Strona arkusza CKE z trescia zadania
Rozwiazanie
Zadanie 5.1.
- Fragment A: koronacja przez Jakuba Swinke, smierc Przemysla II (1296), opanowanie Malopolski, Wielkopolski, Pomorza Gdanskiego - to opis koronacji Waclawa II w 1300 r. w Gnieznie.
- Fragment B: najazd “z wielkim wojskiem” na “serce piastowskiego panstwa”, zajecie Krakowa, Poznania, Gniezna, zabranie relikwii swietego - to najazd Bretislava I w 1038/1039 r. (z grobu sw. Wojciecha do Pragi).
Zadanie 5.2. Sw. Wojciech, nie Stanislaw. Klucze:
- Relikwie zabrane z Gniezna - tam pochowany byl sw. Wojciech (zm. 997 r., po misji do Prusow).
- Wydarzenie datuje sie na 1038/1039 r. - sw. Stanislaw zyl pol wieku pozniej (zginal w 1079).
- Kult sw. Stanislawa byl zwiazany z Krakowem (kosciol na Skalce), nie z Gnieznem.
Rozumiesz, jak to rozwiązać?
Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji
matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „sredniowiecze, Czechy, Przemyslidzi, Waclaw II, Polska, sw. Stanislaw, sw. Wojciech" zrobisz samodzielnie.
Otwórz matury-online.pl