Zadanie 1

Rozwiązanie

Rozstrzygnięcie: TAK — turystyka zmienia podróżującego człowieka.

Uzasadnienie: Krzemińska wprost pisze, że „im bardziej stajesz się kimś innym — prowadzisz inne życie, używasz obcego języka, poznajesz nowych ludzi i miejsca". Podróże porównuje do pielgrzymki albo rytuału — wywołują silne emocje, pozwalają „zrobić rzeczy wyjątkowe" (sztrasać pieniędzmi, mało spać, inaczej wyglądać), są też rytuałem przejścia. Dzięki podróżom człowiek skupia się na sobie, dostrzega nowe potrzeby, obniża stres, czuje cel, docenia piękno życia. Po powrocie wspomnienia z podróży pomagają mu „zachować życiową równowagę".

Klucz CKE — przykłady:

„Zmienia, ponieważ w czasie podróży człowiek wygląda i zachowuje się inaczej niż zazwyczaj."
„Tak. Doświadczenia podróżnicze powracające we wspomnieniach pomagają mu po powrocie zachować życiową równowagę."
„W tekście mowa o tym, że zmiany wyglądu i zachowania podróżującego są czasowe, chwilowe — wyłącznie na czas podróży."

Typowy błąd / pułapka

Pułapka 1: brak rozstrzygnięcia („tak / nie") → 0 pkt. CKE wprost: „rozstrzygnięcie i poprawne uzasadnienie". Pułapka 2: bez przykładu z tekstu — sama opinia („uważam, że tak") nie wystarcza. CKE chce uzasadnienia OPARTEGO NA TEKŚCIE. Pułapka 3: rozumieć „zmienia" tylko trwale — Krzemińska wskazuje także na zmiany czasowe, „na czas podróży".

Materiały źródłowe

Tekst 1 z arkusza CKE. Na podstawie: CKE — arkusz, strona 4 Oryginalny PDF CKE, str. 4

Strona arkusza CKE z tym zadaniem

Zadanie 1 - strona 6 arkusza CKE — Strona 6 arkusza CKE z trescia zadania. Na podstawie: CKE Oryginalny PDF CKE, str. 6

Co mówi tekst Krzemińskiej

Agnieszka Krzemińska, Po co człowiekowi czasowa zmiana miejsca — artykuł publicystyczny o turystyce. Główne tezy:

Cytaty kluczowe

„Bo podróże to stan umysłu, tym bardziej że poza domem stajesz się kimś innym — prowadzisz inne życie, używasz obcego języka, poznajesz nowych ludzi i miejsca.”

„Antropolodzy porównują podróż do pielgrzymki albo rytuału. […] Podróżnik odbywa rodzaj rytuału przejścia z typowym dla niego zawieszeniem poza czasem, dlatego może robić rzeczy wyjątkowe.”

„Podróże pozwalają skupić się na sobie, swoich potrzebach i przyjemnościach — nowej kuchni, muzyce, zabytkach, co skutecznie obniża poziom stresu, jest sposobem na chwilowe zapewnienie sobie celu i docenienie piękna życia. Po powrocie wspomnienia z podróży pomagają utrzymać dystans i równowagę.”

Mechanizm zmiany — krok po kroku

Wyrwanie z codzienności — podróżujący wychodzi ze swojego środowiska. Inne otoczenie, inny język, inne zwyczaje.

Inne zachowanie — Krzemińska pisze, że turysta może „robić rzeczy wyjątkowe” (sztrasać pieniędzmi, jeść/pić bez umiaru, mało spać, inaczej wyglądać). Ten „rytuał przejścia” wywołuje stan zawieszenia poza zwykłą tożsamością.

Refleksja nad sobą — skupienie na własnych potrzebach, przyjemnościach, doznaniach. Obniżenie stresu, docenienie piękna.

Trwała zmiana po powrocie — wspomnienia pomagają utrzymać dystans i równowagę życiową. Czyli zmiana nie kończy się wraz z podróżą.

Wzorcowa odpowiedź

Punktacja CKE

1 pkt — rozstrzygnięcie i poprawne uzasadnienie.
0 pkt — odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.

Treść zadania