Zadanie 11

Treść zadania

Przeczytaj zamieszczony w arkuszu fragment Ody do młodości Adama Mickiewicza.

Oceń prawdziwość podanych stwierdzeń odnoszących się do przytoczonego fragmentu Ody do młodości Adama Mickiewicza. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F — jeśli jest fałszywe.

Motyw lotu, wykorzystany we fragmencie, jest symbolem ludzkiego dążenia do pokonywania ograniczeń.
Wizja rajskiej przestrzeni, wykreowana we fragmencie, podkreśla kontrast między rzeczywistością a marzeniami.

Źródło: arkusz CKE MPOP-P1-100-2305. Otwórz oryginalny PDF

Rozwiązanie

P — prawda
P — prawda

Klucz CKE: PP

Typowy błąd / pułapka

Stwierdzenie 1: motyw lotu w romantyzmie = pokonywanie ograniczeń (Ikar, motyw orłów, młodych skrzydeł). Mickiewicz: „skrzydła młodości" = przekraczanie świata „szkieletów" = pokonywanie marazmu.

Stwierdzenie 2: rajska kraina ułudy + martwy świat = JAWNY kontrast (rzeczywistość martwa vs marzenia rajskie).

Materiały źródłowe

Strona arkusza CKE z tym zadaniem

Zadanie 11 - strona 13 arkusza CKE — Strona 13 arkusza CKE z trescia zadania. Na podstawie: CKE Oryginalny PDF CKE, str. 13

Kontekst — Oda do młodości

Oda do młodości (1820) — manifest pokoleniowy młodego Mickiewicza. Pisana w czasach romantyzmu wileńskiego (przed wielkimi dziełami warszawskimi). Wzywa młodych do przemiany świata dzięki entuzjazmowi, wierze, wyobraźni.

Główna teza: stary świat klasyków (oświecenie, rozum) jest martwy („szkieletów ludy”). Trzeba go przekroczyć dzięki młodości, skrzydłom marzeń, idealizmowi.

Stwierdzenie 1 — motyw lotu = pokonywanie ograniczeń

Cytat:

„Młodości! dodaj mi skrzydła! / Niech nad martwym wzlecę światem”

Analiza:

„Skrzydła” = atrybut przekraczania granic ziemi, wzbijania się ponad zwyczajność.
„Wzlecę nad martwym światem” = motyw pokonania ograniczonej rzeczywistości.
W kulturze symbolika lotu zawsze oznacza wyjście poza bariery — Ikar, Pegaz, anioły, ptaki wolności.

Romantyczna symbolika lotu: wyzwolenie ducha, ucieczka od materii, przekroczenie ograniczeń klasycznego rozumu.

→ Stwierdzenie 1 = P (prawda).

Stwierdzenie 2 — kontrast rzeczywistości i marzeń

Cytat:

„Bez serc, bez ducha, to szkieletów ludy” (rzeczywistość) „W rajską dziedzinę ułudy / Kędy zapał tworzy cudy” (marzenia)

Analiza kontrastu:

Świat rzeczywisty (klasycyzm)	Świat marzeń (romantyzm)
„bez serc, bez ducha”	„kędy zapał tworzy cudy”
„szkieletów ludy”	„rajska dziedzina”
martwy świat	nadziei „złote malowidła”

→ JAWNY, wyraźny kontrast dwóch przestrzeni. „Wzlecieć nad” jeden świat → wejść do drugiego. Dwoistość kreślona w pierwszym zdaniu fragmentu.

→ Stwierdzenie 2 = P (prawda).

Punktacja CKE

1 pkt — zaznaczenie PP.
0 pkt — odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.