Zadanie 6
Matura z języka polskiego, maj 2023, poziom podstawowy
Wymaganie: III.2.4 — tworzenie notatki syntetyzującej; III.2.2 — świadome budowanie wypowiedzi.
Treść zadania
Na podstawie obu tekstów (tekst 1. — Agnieszka Krzemińska; tekst 2. — Olga Stanisławska) napisz notatkę syntetyzującą na temat: skutki masowej turystyki. Twoja wypowiedź powinna liczyć 60–90 wyrazów.
Uwaga: w ocenie wypowiedzi będzie brana pod uwagę poprawność językowa, ortograficzna i interpunkcyjna.
Źródło: arkusz CKE MPOP-P1-100-2305. Otwórz oryginalny PDF
Rozwiązanie
Notatka syntetyzująca — 4 pkt (3 pkt za treść + 1 pkt za poprawność).
Wzorcowa notatka (3 pkt za treść) [90 wyrazów]:
„Autorki rozważają pozytywne i negatywne skutki masowej turystyki. Krzemińska podkreśla, że masowa turystyka pozytywnie — duchowo i materialnie — wpływa na człowieka i otaczający go świat. Zarazem dostrzega, że może ona stać się przyczyną m.in. degradacji rodzimych kultur. Z kolei Stanisławska akcentuje negatywne skutki umasowienia turystyki, zwracając uwagę, że może stać się ona przyczyną uprzedmiotowienia turysty oraz członków lokalnych społeczności („bańka turystyczna"). Zauważa jednak przy tym, że turystyka umożliwia kontakt z inną kulturą, co może pozytywnie wpłynąć na człowieka. Obie autorki widzą zatem, że masowa turystyka jest zjawiskiem korzystnym i niekorzystnym równocześnie."
Stanowiska autorek (klucz CKE):
- Krzemińska: masowa turystyka pozwala zaspokoić potrzeby materialne i duchowe większej liczby ludzi, ale jednocześnie powoduje negatywne zmiany kulturowe i środowiskowe.
- Stanisławska: masowa turystyka tworzy iluzję rzeczywistości, co ma pozytywne i negatywne skutki. Czyni świat bardziej przystępnym, ale utrudnia poznanie rzeczywistości i innych ludzi.
Uwaga kluczowa CKE: jeśli zdający przedstawiając stanowisko każdej z autorek określi, że dostrzega TYLKO pozytywne ALBO TYLKO negatywne skutki, to za treść przyznaje się NIE WIĘCEJ NIŻ 1 pkt. Z zestawienia stanowisk MUSI wynikać, że obie dostrzegają pozytywne i negatywne skutki.
Pułapka 1: streszczenie zamiast syntezy → maks 1 pkt. Pułapka 2: długość poza 60-90 wyrazów → spadek o 1 pkt. Pułapka 3: brak DWUSTRONNOŚCI w stanowiskach autorek → maks 1 pkt. CKE wprost: obie dostrzegają i pozytywne, i negatywne skutki. Pułapka 4: brak zestawienia stanowisk.
Materiały źródłowe
Strona arkusza CKE z tym zadaniem
Notatka syntetyzująca — schemat punktacji
Identyczna struktura jak w 2024 i 2025 — patrz zadanie 6 z 2024 maj PP dla pełnej tabeli kryteriów A-D.
4 punkty:
- TREŚĆ: 3 pkt (kryteria A, B, C + długość 60-90 wyrazów).
- POPRAWNOŚĆ językowa, ortograficzna, interpunkcyjna: 1 pkt (max 2 błędy łącznie).
Stanowiska autorek
Krzemińska (tekst 1)
Stanowisko: masowa turystyka przynosi i korzyści, i straty. Pozytywne:
- pozwala milionom ludzi podróżować (egalitaryzm dostępu);
- daje zarobek branży turystycznej;
- zaspokaja potrzeby ludzkie (rekreacja, kontakt z kulturą, samopoznanie);
- harmonijny rozwój jednostki.
Negatywne:
- turystyfikacja = niszczenie miejsc;
- zadeptywanie zabytków, parków;
- umasowienie rodzimych kultur;
- uroboros — turysta niszczy to, po co przyjeżdża.
Stanisławska (tekst 2)
Stanowisko: masowa turystyka tworzy iluzję rzeczywistości. Negatywne:
- „bańka turystyczna” izoluje turystów od prawdziwego świata;
- inscenizowana egzotyka;
- uprzedmiotowienie zarówno turysty, jak i lokalnej ludności.
Pozytywne:
- umożliwia kontakt z inną kulturą (z Monteskiusza i Bouviera);
- po przekroczeniu „bańki” daje „prywatną chwilę prawdy”;
- może wyostrzyć spojrzenie, lepiej zrozumieć świat.
Zestawienie — kluczowe punkty
Z obu tekstów wynika, że masowa turystyka jest zjawiskiem dwustronnym:
| Wymiar | Korzyść | Strata |
|---|---|---|
| materialna | zarobek branży | zniszczenie środowiska |
| duchowa | rozwój, kontakt z kulturą | iluzja, banał |
| dla turysty | nowe doświadczenia | bańka, uprzedmiotowienie |
| dla miejscowych | zarobek | naruszenie kultury, prywatności |
Wzorcowa notatka — wariant 90 wyrazów
Wzorcowa notatka — wariant 71 wyrazów
Punktacja CKE
Pełna tabela kryteriów A-D — patrz zadanie 6 z 2024 maj PP.
- 3 pkt za treść — kryteria A (stanowisko każdej autorki — DWUSTRONNE), B (zestawienie), C (spójność), D (długość 60-90 wyrazów).
- 1 pkt za poprawność — max 2 błędy językowe/ortograficzne/interpunkcyjne.
Podobne zadania
notatka syntetyzująca, synteza dwóch tekstów
Zadanie 6 (4 pkt)
maj 2024 • PP
Na podstawie obu tekstów napisz notatkę syntetyzującą na temat: człowiek wobec upływu czasu. Twoja wypowiedź powinna liczyć 60-90 wyrazów. Uwaga: w ocenie wypowiedzi będzie brana pod uwagę poprawność językowa, ortograficzna i interpunkcyjna.
notatka syntetyzująca, kosmos jako potrzeba człowieka
Zadanie 5 (4 pkt)
maj 2025 • PP
Na podstawie obu tekstów napisz notatkę syntetyzującą na temat: **odkrywanie kosmosu jako potrzeba człowieka**. Twoja wypowiedź powinna liczyć 60-90 wyrazów. Uwaga: w ocenie wypowiedzi będzie brana pod uwagę poprawność językowa, ortograficzna i interpunkcyjna.
Rozumiesz, jak to rozwiązać?
Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji
matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „notatka syntetyzująca, skutki masowej turystyki" zrobisz samodzielnie.
Otwórz matury-online.pl