Zadanie 18

W 18.1 kusi Szkocja, bo tam także odbyło się referendum niepodległościowe. Rozstrzyga jednak data — 1 października 2017 r. Referendum szkockie odbyło się 18 września 2014 r., było legalne (zgoda rządu Wielkiej Brytanii) i zakończyło się przewagą przeciwników niepodległości (55%). W Katalonii było odwrotnie: głosowanie nielegalne, blokowane przez policję.

Nie sugeruj się Irlandią Północną ani Korsyką. W Irlandii Północnej spór dotyczy przynależności do Republiki Irlandii, a nie utworzenia nowego państwa; Korsyka nie organizowała referendum niepodległościowego w 2017 r.

W 18.2 najczęstszy błąd to powołanie się na zasadę samostanowienia narodów. To argument za niepodległością, a polecenie prosi o argument przeciw. Odpowiednie są: integralność terytorialna i nienaruszalność granic.

Zasada samostanowienia a integralność terytorialna to klasyczna kolizja norm. Prawo międzynarodowe interpretuje samostanowienie przede wszystkim jako prawo do autonomii wewnątrz istniejącego państwa, a nie do secesji — poza sytuacjami dekolonizacji lub rażącego łamania praw ludności.

Argument musi wskazywać zasadę z nazwy. „Bo Hiszpania się nie zgadza" to opis stanu faktycznego, a nie odwołanie do zasady prawa międzynarodowego, o które prosi polecenie.

Uwaga na frekwencję. 43% uprawnionych to poniżej połowy — nawet gdyby głosowanie było legalne, wynik trudno byłoby uznać za rozstrzygający.